Trzy kontrole, zanim wybierzesz Annex VII

Przed przyjęciem zlecenia sprawdź kolejno trzy elementy:

Dwa różne systemy kodów – dwa różne pytania

„Zielona lista” to w praktyce odpady objęte załącznikiem III do rozporządzenia 2024/1157; informacyjny art. 18 może też obejmować określone mieszaniny z załącznika IIIA i odpady z załącznika IIIB, gdy są spełnione wszystkie warunki. „Lista bursztynowa” to odpady wymienione w załączniku IV, objęte uprzednim pisemnym zgłoszeniem i zgodą. Dla przewozu w obrębie UE odpady przeznaczone do unieszkodliwiania także podlegają notyfikacji niezależnie od tego, że opis materiału mógłby pasować do zielonego wpisu. GIOŚ: kiedy wymagana jest notyfikacja.

Jest jeszcze trzecia sytuacja: odpad nie ma właściwego pojedynczego wpisu w tych załącznikach albo jest niedopuszczoną mieszaniną. To nie znaczy, że znajduje się „na liście bursztynowej”, ale przy odzysku zasadniczo również kieruje do procedury zgłoszenia i zgody. Weryfikuj wyjątki dla specjalnych, ustawowo określonych przypadków osobno. GIOŚ: odpady i mieszaniny poza wykazami.

Pięć kroków: jak ustalić procedurę przed załadunkiem?

1. Ustal, co faktycznie znajduje się w ładunku

Poproś o kod EWC/LoW, pochodzenie odpadu, szczegółowy opis, skład oraz dane o domieszkach i zanieczyszczeniach. Przy tworzywach ustal rodzaj polimerów i obecność innych materiałów; przy odpadowej frakcji po sortowaniu – rzeczywisty skład partii, nie tylko nazwę handlową. Dokumentacja może obejmować specyfikację, wyniki analiz lub dane z procesu sortowania. Nie przypisuj wpisu Basel/OECD na podstawie samego tytułu oferty.

2. Dopasuj konkretny wpis z załączników

Sprawdź pełne brzmienie wpisu Basel/OECD oraz właściwy załącznik III, IIIA, IIIB lub IV rozporządzenia 2024/1157. Zweryfikuj opis, zakres, wyjątki i ograniczenia kierunkowe. Mieszanina kilku odpadów „zielonych” nie staje się automatycznie zielona: dla procedury informacyjnej jej skład musi mieścić się w odpowiedniej pozycji załącznika IIIA albo w jednym właściwym wpisie i spełniać jego warunki. Komisja Europejska opisuje odrębne wpisy EU3011, EU48 i AC300 dla różnych frakcji tworzyw przy przewozach wewnątrz UE; poza UE obowiązują też odrębne zasady dla B3011. Komisja: przewóz tworzyw.

3. Oceń zanieczyszczenia, właściwości i POPs

Samo odnalezienie opisu na zielonej liście nie kończy sprawy. Zgodnie z załącznikiem III zanieczyszczenia mogą wykluczyć art. 18, jeżeli istotnie zwiększają ryzyko związane z odpadem albo uniemożliwiają odzysk zgodny z wymaganiami ochrony środowiska. Ustal też ewentualne właściwości niebezpieczne oraz zawartość trwałych zanieczyszczeń organicznych (POPs): przy osiągnięciu odpowiedniego limitu z załącznika IV do rozporządzenia (UE) 2019/1021 przemieszczenie może wymagać zgłoszenia i zgody, choć odpad nie jest zaklasyfikowany jako niebezpieczny. Rozporządzenie 2024/1157: art. 4 oraz załącznik III.

Nie stosuj jednej „uniwersalnej” dopuszczalnej zawartości domieszek dla wszystkich odpadów. Znaczenie ma brzmienie konkretnego wpisu, właściwości odpadu i możliwość poprawnego odzysku; jeśli obowiązuje szczególne kryterium dla danej pozycji, sprawdź je w aktualnym przepisie. Komisja: prace nad kryteriami zanieczyszczeń.

4. Sprawdź cel i rzeczywistą instalację

Ustal, czy odpad jedzie do odzysku (R) czy do unieszkodliwiania (D), kto go przyjmie i jaka operacja jest rzeczywiście planowana. Procedura zielona z art. 18 służy określonym przemieszczeniom do odzysku; nie wybieraj jej tylko dlatego, że odpad „nadaje się do recyklingu” w teorii. Dla unieszkodliwiania w UE zasadniczo wymagana jest zgoda organów. Komisja: podstawowe tryby przemieszczeń.

5. Przeanalizuj kierunek i każdy kraj trasy

Podaj kraj wysyłki, tranzytu i przeznaczenia. „Zielony” odpad nie może zawsze jechać na Annex VII do dowolnego państwa: np. od 21 maja 2026 r. wywóz odpadów tworzyw z UE do państwa trzeciego, również OECD, podlega szczególnej procedurze uprzedniego zgłoszenia i zgody; w UE odpowiednio zakwalifikowany EU3011 może podlegać art. 18. Dla wywozu poza OECD występują dodatkowe zakazy i przepisy przejściowe. Weryfikuj aktualne zasady kraju przywozu, tranzytu i krajowe uprawnienia przewoźnika. Komisja: zasady dla tworzyw; GIOŚ: kierunki przewozu.

Przykłady: 15 01 02 i 19 12 04 – jaka odpowiedź jest uczciwa?

W obu przypadkach prawidłowa odpowiedź na wiadomość „czy mogę jechać na Annex VII?” brzmi: prześlij opis i skład konkretnej partii, kierunek oraz instalację. Nie twierdzimy, że wszystkie odpady o kodzie 19 12 04 wymagają notyfikacji, ani że wszystkie 15 01 02 korzystają z zielonej procedury. Przykłady pokazują granice informacji, jaką niesie sam kod. Komisja: kryteria dotyczące tworzyw.

Co wynika z kwalifikacji dla dokumentów?

Od 21 maja do 31 grudnia 2026 r. GIOŚ dopuszcza papierowy nowy Annex VII dla art. 18 poza DIWASS; wymaga jednocześnie umowy według nowego art. 18. Od 1 stycznia 2027 r. GIOŚ wskazuje obsługę przesyłek zielonych przez DIWASS. Zgłoszenia PIC prowadzi się elektronicznie już według nowych przepisów. GIOŚ: Annex VII i okres przejściowy; GIOŚ: zgłoszenia PIC.

Jeżeli organy państwa wysyłki i przeznaczenia nie zgadzają się co do klasyfikacji odpadu do załączników III, IIIA, IIIB lub IV, nie rozstrzygaj sporu samodzielnie na korzyść Annex VII. Rozporządzenie 2024/1157 przewiduje w takim przypadku procedurę zgłoszenia i zgody. Rozporządzenie 2024/1157, art. 29 ust. 4.

FAQ – najczęstsze pytania

Masz tylko kod EWC i nie wiesz, czy możesz jechać?

Wyślij kod, opis i skład odpadu, kraj wysyłki i odbioru, państwa tranzytu oraz instalację. Permitra pomoże zweryfikować kwalifikację konkretnej przesyłki i ustalić właściwą procedurę przed załadunkiem.

Oficjalne źródła i dalsza lektura

1. Rozporządzenie (UE) 2024/1157, art. 4, 18, 29 oraz załączniki III, IIIA, IIIB, IV.
2. GIOŚ, przemieszczanie odpadów z zielonej listy.
3. GIOŚ, procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
4. Komisja Europejska, zasady przemieszczania odpadów tworzyw sztucznych.
5. Komisja Europejska, wdrażanie rozporządzenia 2024/1157.