DIWASS i Annex VII w transporcie odpadów – obowiązki przewoźnika w 2026 i 2027
Masz zlecenie na transport odpadów między krajami UE? Sprawdź, kiedy wystarczy papierowy Annex VII, co zmieni się w 2027 r. i jak przygotować kierowcę oraz spedytora do kontroli.
Papierowy Annex VII jest jeszcze dopuszczalny, ale obowiązują nowe zasady
Do 31 grudnia 2026 r. GIOŚ dopuszcza papierową obsługę Annex VII poza DIWASS, o ile używany jest nowy formularz i istnieje umowa zgodna z art. 18. Od 1 stycznia 2027 r. ma obowiązywać elektroniczna obsługa art. 18 przez DIWASS lub połączone systemy.
To nie jest odroczenie całego rozporządzenia: przy notyfikacji DIWASS jest wymagany już od 21 maja 2026 r.
Trzy oddzielne kontrole
- Odpad: Annex VII czy notyfikacja?
- Firmy: DIWASS i uprawnienia krajowe.
- Trasa: dokumenty, SENT, ADR, cło – jeśli dotyczą.
01
Trzy daty, które zmieniają dokumentację transportu
Przy planowaniu kursów pod koniec 2026 r. rozróżnij procedurę notyfikacji od ogólnych wymogów informacyjnych (art. 18, Annex VII). Dla każdej obowiązuje inny harmonogram.
Nowe rozporządzenie
DIWASS w notyfikacji; nowy formularz Annex VII i nowe wymogi umowy.
Planowany start modułu
Zapowiedziana możliwość produkcyjnej obsługi elektronicznego Annex VII.
Obowiązkowy DIWASS
Zapowiedziany koniec przejściowej papierowej obsługi art. 18.
Daty zgodne z komunikatem GIOŚ z 29.09.2026 r.; status wdrożenia warto potwierdzić bezpośrednio przed przewozem.
02
Czym jest DIWASS i czy jest zezwoleniem?
DIWASS (Digital Waste Shipment System) jest unijnym systemem elektronicznej wymiany dokumentów i informacji o transgranicznych przemieszczeniach odpadów. Służy między innymi do obsługi notyfikacji, dokumentów przesyłania i Annex VII.
DIWASS
Elektroniczna wymiana informacji i identyfikacja uczestników przemieszczenia.
Annex VII / PIC
Ustala, czy wystarczy procedura informacyjna czy potrzebna jest uprzednia zgoda.
BDO / §53 / VIHB…
Uprawnienia do wykonywania transportu odpadów na terytorium konkretnych państw.
Konto DIWASS nie zastępuje krajowego zezwolenia ani rejestracji przewoźnika. W Polsce będzie to co do zasady wpis BDO w odpowiednim zakresie, w Niemczech np. §53 lub §54 KrWG, a w Holandii właściwe uprawnienie VIHB. Obowiązki zależą od roli przedsiębiorstwa i kraju.
03
Schemat decyzyjny: Annex VII czy notyfikacja?
Nie zaczynaj od pytania, czy odpad „ma gwiazdkę”. Zanim przygotujesz dokument, musisz znać jego skład, właściwy wpis Basel/OECD, cel przemieszczania, kraje trasy i instalację przeznaczenia.
TAK – po kwalifikacji
ANNEX VII
Właściwa procedura informacyjna przy kwalifikujących się przemieszczeniach do odzysku.
- Nowy formularz Annex VII
- Umowa wymagana przez art. 18
- Ustalone dane wszystkich stron
- W 2026 r. możliwy obieg papierowy na wskazanych zasadach
NIE / wymagana zgoda
NOTYFIKACJA (PIC)
Przed transportem potrzebna jest procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
- Dokumentacja notyfikacyjna
- Ważne zgody właściwych organów
- Dokument przesyłania
- Obsługa w DIWASS od 21.05.2026, z uwzględnieniem przepisów przejściowych
W niektórych przypadkach transport jest zakazany, a nie tylko objęty notyfikacją. Nie rozstrzygaj procedury na podstawie samego kodu EWC.
Powiązany materiał: Zielona czy bursztynowa lista? Dlaczego sam kod EWC nie wystarczy? – znajdź w Bazie wiedzy Permitra.
04
Annex VII 2026: nowe formularze i umowa
Dla przesyłek objętych art. 18 stosuje się nowy wzór Annex VII wynikający z rozporządzenia (UE) 2024/1157. Formularz powinien identyfikować uczestników, odpad, proces, miejsca, trasę i przewoźników. Sam CMR nie zastępuje Annex VII.
Kto przygotowuje dokument i kiedy?
Osoba organizująca przemieszczenie odpowiada za przygotowanie informacji. Zasadniczo odpowiednie dane powinny być przekazane co najmniej dwa dni robocze przed rozpoczęciem przemieszczenia; rzeczywista masa, dane przewoźnika i ewentualny numer kontenera mogą zostać uzupełnione najpóźniej przed rozpoczęciem. Podczas okresu przejściowego stosuje się właściwe zasady papierowej obsługi.
Kontrakt art. 18: czy musi być w kabinie?
Umowa między osobą organizującą przemieszczenie a odbiorcą musi istnieć i spełniać wymagania rozporządzenia. Jeśli odbiorca nie prowadzi instalacji odzysku, odpowiednio umowę podpisuje także prowadzący instalację. W szczególnych przypadkach przepis dopuszcza stosowne oświadczenie.
Przepisy wymagają udostępnienia umowy na żądanie organów, ale nie ustanawiają uniwersalnego obowiązku wożenia przez każdego kierowcę pełnej papierowej kopii. Operacyjnie najlepiej zagwarantować dostęp do umowy w kabinie lub natychmiastowo przez dyspozytora.
05
Jak przygotować rejestrację firmy w DIWASS?
W elektronicznym dokumencie nie da się dowolnie dopisywać niezarejestrowanego operatora. Przewoźnik, odbiorca i instalacja muszą być dostępni do wyboru w DIWASS, kiedy system ma obsłużyć daną przesyłkę.
1
Załóż konto EU Login
Przygotuj konto użytkownika, który będzie reprezentował firmę.
2
Zarejestruj podmiot gospodarczy
Wprowadź prawidłową nazwę, identyfikatory, adres i rodzaj działalności. Ustal właściwy organ dla przedsiębiorstwa.
3
Doprowadź do zatwierdzenia
Zweryfikuj status podmiotu i ewentualne wymagania organu. Samo wysłanie zgłoszenia nie oznacza aktywnej rejestracji.
4
Sprawdź role i dostęp do dokumentów
Ustal użytkowników odpowiedzialnych za dokumenty, potwierdzenia i aktualizacje danych. Przećwicz pracę przed wejściem w 2027 r.
Oficjalna instrukcja i dostęp: Komisja Europejska – DIWASS oraz GIOŚ – punkt informacyjny DIWASS.
06
Co weryfikuje przewoźnik, a co organizator?
| Obszar | Przede wszystkim organizator / zleceniodawca | Przewoźnik / dyspozytor |
|---|---|---|
| Klasyfikacja | Potwierdzenie odpadu, procedury oraz instalacji. | Sprawdzenie, czy dokumentacja pasuje do załadunku i trasy; wyjaśnienie rozbieżności. |
| Annex VII / PIC | Utworzenie dokumentu i zapewnienie właściwych zgód oraz umowy. | Dane przewoźnika, aktualizacje i właściwe potwierdzenia w swojej roli. |
| DIWASS | Identyfikacja uczestników i przygotowanie wymiany informacji. | Aktywna rejestracja i uprawnienia użytkowników w wymaganym zakresie. |
| Trasa | Państwa, instalacja i procedura przesyłki. | Uprawnienia odpadowe w krajach trasy, CMR, dokumenty krajowe, ADR/SENT/cło – jeśli dotyczą. |
To podział operacyjny, nie automatyczne przeniesienie odpowiedzialności prawnej. Konkretne obowiązki zależą od rzeczywistych ról uczestników oraz od przepisów dotyczących danej przesyłki.
Więcej: BDO dla zagranicznych przewoźników oraz SENT – przewodnik i checklista.
07
Dwie checklisty przed załadunkiem
Warto stosować oddzielną kontrolę biurową i kontrolę kierowcy. Dzięki temu ryzyko niezgodności zostaje wykryte przed wyjazdem, a nie podczas kontroli drogowej.
08
Trasa poza UE: dodatkowa analiza
Szwajcaria oraz Ukraina pokazują, dlaczego identyczny kod odpadu nie zawsze oznacza identyczny komplet dokumentów. Poza przepisami unijnymi dochodzą wymagania kraju trzeciego, możliwe obowiązki celne oraz szczególne zasady importu i eksportu.
Nie zakładaj, że posiadanie rejestracji DIWASS oznacza dopuszczalność eksportu do dowolnego kraju. W konkretnych przypadkach przesyłka może wymagać notyfikacji albo być objęta zakazem.
09
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy papierowy Annex VII wystarczy do 31 grudnia 2026 r.?
GIOŚ dopuszcza w tym okresie papierową obsługę art. 18 poza DIWASS, pod warunkiem stosowania nowego wzoru, zawarcia wymaganej umowy i spełnienia innych obowiązków konkretnego przemieszczenia. Przy trasie obejmującej inne państwa trzeba sprawdzić również ich podejście.
Co zmieni się 1 stycznia 2027 r.?
Zgodnie z ogłoszonym harmonogramem dokumenty Annex VII mają być obsługiwane elektronicznie w DIWASS lub połączonych systemach. Przed pierwszym kursem zweryfikuj aktualne komunikaty Komisji Europejskiej i właściwego organu.
Czy każdy przewoźnik musi mieć konto DIWASS?
Komisja wskazuje, że operatorzy uczestniczący w przemieszczeniu z, do lub przez UE muszą być zarejestrowani, aby mogli zostać wybrani w dokumentach elektronicznych. Dotyczy to również przewoźników; aktywna rejestracja nie zastępuje jednak zezwoleń krajowych.
Czy każdy odpad inny niż niebezpieczny może jechać na Annex VII?
Nie. Niezbędna jest analiza rzeczywistego składu odpadu, wpisu Basel/OECD, kierunku, celu i instalacji. Sam sześciocyfrowy kod EWC nie wystarcza.
Czy kierowca musi mieć papierowy kontrakt w kabinie?
Przepisy nakazują udostępnienie właściwej umowy na żądanie organów, ale nie ustanawiają uniwersalnego obowiązku posiadania pełnej papierowej kopii przez każdego kierowcę. W praktyce zalecamy natychmiastowy dostęp do dokumentu.
Czy wpis BDO lub CMR zastępuje Annex VII?
Nie. BDO dotyczy krajowej rejestracji działalności, CMR dokumentuje przewóz drogowy, a Annex VII jest dokumentem wymaganym przy określonych przemieszczeniach odpadów. Każdy dokument ma inną funkcję.
Masz zlecenie na transport odpadów i nie wiesz, jakie dokumenty przygotować?
Wyślij nam kod i opis odpadu, planowaną trasę, kraj siedziby przewoźnika oraz informacje o instalacji. Pomożemy określić procedurę i wymagane formalności przed wyjazdem.