Drie controles voordat u Zwitserland binnenrijdt

Controleer vóór aanvaarding van de opdracht achtereenvolgens deze drie punten:

1. Begin met de route: invoer, uitvoer of doorvoer?

Verordening (EU) 2024/1157 geldt aan EU-zijde, maar is niet rechtstreeks van toepassing in Zwitserland. In Zwitserland gelden vooral de verordening inzake het verkeer van afvalstoffen (VeVA/OMW), het Verdrag van Bazel en het OESO-besluit. De nieuwe EU-regels hebben wel invloed op transporten tussen de EU en Zwitserland. Kennisgevingen waarvan de bevoegde autoriteit van bestemming de ontvangst vóór 21 mei 2026 heeft bevestigd, kunnen op grond van artikel 85 onder Verordening (EG) nr. 1013/2006 blijven vallen; controleer de toepasselijke termijnen voor toestemming en verwerking. FOEN: gevolgen van de nieuwe EU-regels voor Zwitserland (juli 2026).

2. Controleer het afval: bijlage VII of toestemming?

Bepaal eerst de afvalcode, de werkelijke samenstelling, eventuele verontreiniging, de juiste Bazel-/OESO-code en de voorgenomen handeling voor nuttige toepassing of verwijdering. Alleen een zescijferige Eural-/LoW-code of het ontbreken van een sterretje geeft geen recht op vervoer met bijlage VII. Controleer ook de Zwitserse regels voor bijzondere afvalstoffen en andere afvalstoffen die onder controle vallen: ook bij een code op de groene lijst kan toestemming van FOEN nodig zijn. FOEN: gids voor grensoverschrijdend afvalverkeer, hoofdstukken 3–6.

Bij invoer in Zwitserland is in beginsel toestemming van FOEN vereist (art. 22 VeVA). Een belangrijke uitzondering geldt voor bepaalde afvalstoffen uit EU-/OESO-landen voor nuttige toepassing: zij moeten op de groene OESO-lijst staan en mogen niet onder de controle van art. 14, lid 3, VeVA vallen. Bij uitvoer uit Zwitserland is in beginsel een vergunning van FOEN vereist (art. 15 VeVA), met een vergelijkbare uitzondering voor bepaalde afvalstoffen op de groene lijst voor nuttige toepassing in EU-/OESO-landen. Als toestemming nodig is, volstaat bijlage VII niet.

Loopt de route door Zwitserland, dan vereist art. 29 VeVA doorgaans een kennisgeving aan FOEN. Bij een aangemelde overbrenging kan FOEN de doorvoer binnen 5 dagen verbieden nadat de bevoegde autoriteit van bestemming de ontvangst van de kennisgeving heeft bevestigd. Toestemming voor doorvoer is meestal stilzwijgend. De Zwitserse vrijstelling van kennisgeving betreft doorvoer voor nuttige toepassing van bepaalde afvalstoffen op de groene OESO-lijst of lijst B van het Verdrag van Bazel. Het ontbreken van een Zwitserse kennisgevingsplicht bepaalt niet automatisch welke procedure de EU-landen vereisen. FOEN: doorvoerregels, hoofdstuk 6; doorvoerlijst bijgewerkt op 1 oktober 2026.

3. Wat moet de vervoerder voorbereiden?

• Afvaldocument: het nieuwe formulier van bijlage VII en de overeenkomst volgens artikel 18 voor overbrengingen die daadwerkelijk onder de algemene informatieprocedure mogen vallen, of het vervoersdocument en de toestemmingen voor aangemelde overbrengingen. FOEN biedt het nieuwe formulier en een modelovereenkomst aan. Controleer welke versie binnen de toepasselijke overgangsafspraken van 2026 wordt aanvaard. FOEN: formulier en overeenkomst.
• Douaneafhandeling: afval dat de Zwitserse grens overgaat moet correct worden aangegeven. Bij gecontroleerde afvalstoffen zijn de gegevens uit de toestemming of kennisgeving relevant voor de douanedocumenten. Bijzondere afvalstoffen in doorvoer moeten als zodanig worden aangegeven. FOEN: hoofdstukken 6 en 9.
• Eisen in de EU: controleer de nationale vergunningen en registraties van de vervoerder in elk EU-land op de route. FOEN bevestigt dat vervoerders die fysiek in de EU actief zijn zich in DIWASS moeten registreren. Kies voor validatie de juiste EU-autoriteit; selecteer FOEN niet, want FOEN valideert geen DIWASS-accounts. FOEN: punten 6–7.
• ADR/SDR: controleer afzonderlijk of de concrete lading voor het vervoer als gevaarlijke goederen geldt. De indeling als gecontroleerd of gevaarlijk afval beantwoordt de ADR-vraag niet automatisch. FOEN: hoofdstuk 9.2.

Zwitserse bedrijven mogen in 2026 bijlage VII nog op papier opstellen, ondertekenen en naar hun partners sturen. Aan EU-zijde geldt van 21 mei tot en met 31 december 2026 een overgangsaanpak met papier voor artikel 18. Controleer voor transporten in 2027 de elektronische afhandeling in de EU en de DIWASS-toegang van de deelnemers. De Zwitserse mogelijkheid om papier te gebruiken geeft geen algemene vrijstelling van EU-verplichtingen. FOEN: punten 4 en 6; Europese Commissie: DIWASS-informatie.

Bij wegvervoer mogen buitenlandse vervoerders geen binnenlandse cabotage uitvoeren tussen twee plaatsen in Zwitserland; dit verbod geldt ook voor afval. Laden in Zwitserland en vervolgens internationaal uitvoeren is een andere situatie. FOEN: hoofdstuk 9.3.

4. Twee details die de beslissing veranderen

B3011: hetzelfde afval, verschillende richtingen

FOEN vermeldt uitdrukkelijk dat sinds 21 mei 2026 de uitvoer van kunststofafval onder code B3011 vanuit de EU naar Zwitserland aan EU-zijde onder voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming valt op grond van art. 44, lid 2, punt c, van Verordening 2024/1157. Volgens FOEN kan Zwitserland afval dat aan de voorwaarden voldoet tegelijkertijd zonder eigen invoertoestemming accepteren en behandelt het die kennisgeving niet aan Zwitserse zijde. Voor de richting CH → EU staat FOEN de procedure met bijlage VII voor B3011 toe als ook aan de overige voorwaarden voor de overbrenging is voldaan. Gebruik dus niet automatisch ‘B3011 = bijlage VII’ zonder de richting vast te stellen en de samenstelling te analyseren. FOEN: punt 8.

Audits van verwerkingsinstallaties bij uitvoer uit de EU vanaf 2027

Volgens FOEN vereist de uitvoer vanaf 21 mei 2027 van afval uit de EU naar een Zwitserse installatie voor nuttige toepassing een audit die milieuhygiënisch verantwoord afvalbeheer bevestigt. De EU-exporteur moet ervoor zorgen dat deze audit wordt uitgevoerd. FOEN vermeldde in juli 2026 dat er geen EU–Zwitserland-overeenkomst was die deze eis ophief; controleer vóór verzending na die datum de actuele situatie. FOEN: punt 9.

Afzonderlijke regels gelden voor gemengd stedelijk afval dat vanuit de EU naar Zwitserland gaat voor nuttige toepassing: Verordening (EU) 2026/1703 voerde voor deze uitvoer een uitzondering in, die op 30 juli 2026 in werking trad. Dit is geen algemene vrijstelling van kennisgeving en toestemming. Europese Commissie: wijziging betreffende Zwitserland.

Checklist voordat u de opdracht aanvaardt

• ☐ Ik ken de laad- en loslanden en -adressen en alle doorvoerlanden.
• ☐ Ik heb de afvalcode, samenstelling, Bazel-/OESO-code, verontreinigingsgegevens en de voorgenomen handeling.
• ☐ Ik heb de Zwitserse controles en de vereiste toestemming in elke betrokken jurisdictie gecontroleerd.
• ☐ Bij kunststofafval heb ik de richtingsafhankelijke regels voor B3011 gecontroleerd.
• ☐ Ik heb de juiste bijlage VII en overeenkomst, of een geldige kennisgeving, toestemmingen en een vervoersdocument.
• ☐ Ik heb douaneafhandeling en documenten voorbereid en EU-vergunningen en DIWASS gecontroleerd.
• ☐ Ik heb ADR/SDR gecontroleerd en verboden cabotage in Zwitserland uitgesloten.

FAQ – veelgestelde vragen

Heeft u een concrete route door Zwitserland?

Stuur de afvalcode, beschrijving en samenstelling, laad- en loslanden, doorvoerlanden en de geplande handeling in de installatie. Permitra helpt u de juiste procedure en documenten vast te stellen voordat u de eerste opdracht aanvaardt.

Officiële bronnen en meer informatie

1. FOEN, gevolgen van Verordening (EU) 2024/1157 voor Zwitserland, juli 2026 (Franse versie).
2. FOEN, Transboundary movement of waste, editie 2025, herzien op 30 september 2026.
3. FOEN, formulier bijlage VII en modelovereenkomst volgens artikel 18.
4. FOEN, geen Zwitserse registratieplicht voor afvalvervoerders.
5. Europese Commissie, Verordening 2026/1703 betreffende Zwitserland.
6. FOEN, stilzwijgende toestemming voor doorvoer, bijgewerkt op 1 oktober 2026.
7. Europese Commissie, DIWASS en overgangsaanpak voor bijlage VII.