Zezwolenie na transport odpadów w Holandii – lista VIHB i NIWO

0 Comments
2025-07-28

Permitra • Holandia • VIHB / NIWO • 2026–2027

Zezwolenie na transport odpadów w Holandii – lista VIHB, NIWO i kontrole ILT

Wieziesz odpady do Holandii, z Holandii albo przez jej terytorium? Wyjaśniamy, czym jest holenderska lista VIHB, kogo obejmuje, czy dotyczy przewoźników z Polski i innych krajów UE oraz jak łączy się z Annex VII i DIWASS.

Wet milieubeheer, art. 10.55
Rozporządzenie (UE) 2024/1157
Stan prawny 10.11.2026

Najkrótsza odpowiedź

Tak – zagraniczny przewoźnik odpadów potrzebuje wpisu na holenderską listę VIHB

Holenderska ustawa o zarządzaniu środowiskiem (Wet milieubeheer) zakazuje zarobkowego przewozu odpadów innych niż komunalne z gospodarstw domowych, w tym odpadów niebezpiecznych, bez wpisu na listę przewoźników, zbierających, handlowców i pośredników, czyli listę VIHB. Listę prowadzi NIWO.

Inspekcja ILT wprost wskazuje, że obowiązek dotyczy także przewoźnika zagranicznego i każdego przewozu po terytorium Holandii. Polskie BDO ani konto DIWASS nie zastępują tego wpisu.

Przed przyjęciem zlecenia

Trzy osobne pytania

Firma: czy ma aktywny wpis VIHB z literą V?
Odpad: Annex VII czy notyfikacja?
Systemy: DIWASS, a od 2027 r. także dla Annex VII.

Czym jest lista VIHB i kto ją prowadzi

Skrót VIHB pochodzi od czterech niderlandzkich słów: vervoerders, inzamelaars, handelaars, bemiddelaars. Lista obejmuje więc przewoźników, podmioty zbierające, handlowców i pośredników w obrocie odpadami. Firma jest wpisywana na jedną lub kilka z tych działalności, co widać w numerze wpisu: sześć cyfr i cztery litery, gdzie „X” oznacza brak danej działalności (np. 512345 VXXX to sam przewóz).

Ustawa

Wet milieubeheer

Art. 10.55: zakaz przewozu, handlu i pośrednictwa bez wpisu. Art. 10.45: zakaz zbierania bez wpisu.

Akty wykonawcze

BIA i RIA

Rozporządzenie o zbieraniu odpadów (BIA) i regulamin ministra (RIA) określają kryteria wpisu i obowiązki w pojeździe.

Organ prowadzący listę

NIWO

Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie, wyznaczona przez ministra infrastruktury i gospodarki wodnej.

Wpis na listę VIHB to holenderski odpowiednik krajowej rejestracji przewoźnika odpadów, jaką w Polsce jest wpis BDO w odpowiednim zakresie, a w Niemczech zgłoszenie lub zezwolenie z §53/§54 KrWG. Każde z tych uprawnień działa na terytorium swojego państwa.

Kogo dotyczy obowiązek wpisu

Zakaz z art. 10.55 Wet milieubeheer obejmuje przewóz „dla innych, za wynagrodzeniem” odpadów, które prawo holenderskie nazywa bedrijfsafvalstoffen (odpady inne niż z gospodarstw domowych i inne niż niebezpieczne) oraz gevaarlijke afvalstoffen (odpady niebezpieczne). W praktyce dotyczy to niemal każdego zlecenia, jakie otrzymuje firma transportowa.

Sytuacja	Czy potrzebny wpis VIHB?	Podstawa
Odpady inne niż niebezpieczne, przewóz zarobkowy	Tak (litera V)	Wm art. 10.55 ust. 1 lit. a
Odpady niebezpieczne, przewóz zarobkowy	Tak – lista VIHB obejmuje także odpady niebezpieczne	Wm art. 10.55 ust. 1 lit. a
Przewoźnik z innego kraju UE	Tak, tak samo jak firma holenderska	NIWO; ILT – wytyczne kontrolne
Tranzyt przez Holandię	Według ILT tak – obowiązek dotyczy przewozu po terytorium Holandii; ustawa nie przewiduje wyjątku dla tranzytu	Wm art. 10.55; ILT
Spedycja, która tylko zleca przewóz innemu przewoźnikowi	Według NIWO nie jako pośrednik (B); wpisu potrzebuje przewoźnik wykonujący przewóz	NIWO – wyjaśnienia
Handel i pośrednictwo w obrocie odpadami	Tak (litery H, B)	Wm art. 10.55 ust. 1 lit. b i c
Zbieranie odpadów od wytwórców w Holandii	Tak (litera I); wpis I obejmuje też przewóz	Wm art. 10.45 i 10.55 ust. 2

Osobne zezwolenie dla wybranych odpadów

Zbieranie olejów odpadowych, odpadów ze statków i małych ilości odpadów niebezpiecznych (do 200 kg lub 200 l na jedno przekazanie) wymaga dodatkowo zezwolenia ministra (inzamelvergunning). Wpis VIHB go nie zastępuje (Wm art. 10.45 ust. 1 lit. b, BIA art. 9).

Co wynika z wpisu na listę VIHB

Wpis nie jest jednorazową formalnością. Wiążą się z nim obowiązki, które sprawdzane są przy kontroli pojazdu i w siedzibie firmy.

Ważność

Bezterminowo, z przeglądem

Wpis nie ma daty końcowej. NIWO co najmniej raz na 5 lat sprawdza, czy firma nadal spełnia kryteria (RIA art. 5 ust. 5).

Kryteria

Rzetelność, czasem kompetencje

Przewoźnik wykazuje rzetelność osób kierujących.

W pojeździe

Kopia certyfikatu NIWO

Kierowca musi mieć uwierzytelnioną kopię certyfikatu. NIWO wydaje do pojazdów egzemplarze z napisem „KOPIE”; własnoręczne kopie nie są honorowane (BIA art. 6 w zw. z RIA art. 2).

Ewidencja

Dane o przewozach przez 5 lat

Przewoźnik rejestruje, od kogo odebrał i komu przekazał odpady, ich nazwę i ilość, a dane przechowuje co najmniej 5 lat (Wm art. 10.55 ust. 5–6).

Papierowy certyfikat jest ważny tylko wtedy, gdy firma figuruje na publicznej, elektronicznej liście VIHB. Wpis ustaje m.in. na wniosek firmy, przy nieprawdziwych danych oraz po prawomocnym cofnięciu licencji wspólnotowej, na podstawie której go dokonano (RIA art. 6).

Przewóz przez granicę: Annex VII, notyfikacja i DIWASS

Wpis VIHB rozstrzyga, czy firma może wozić odpady w Holandii. To, jaki dokument musi towarzyszyć konkretnej przesyłce, wynika z rozporządzenia (UE) 2024/1157, stosowanego od 21 maja 2026 r. W Holandii nazywa się je EVOA, a za nadzór odpowiada ILT.

21.05.2026
Nowe rozporządzenie
Notyfikacje w DIWASS; nowy formularz Annex VII i nowe wymogi umowy.
do 31.12.2026
Annex VII na papierze
ILT dopuszcza papierowy Annex VII, ale wyłącznie na nowym wzorze.
01.01.2027
Annex VII w DIWASS
Zgłoszenie 2 dni robocze przed transportem; przewoźnik musi mieć konto w DIWASS.

Daty według ILT (przesunięcie obowiązku Annex VII w DIWASS na 1.01.2027 uzgodniono 27.03.2026 r.).

Zielona lista do odzysku to co do zasady procedura informacyjna z art. 18 i dokument Annex VII. Odpady niebezpieczne, mieszaniny i odpady do unieszkodliwienia wymagają notyfikacji i zgód właściwych organów. Gdy Holandia jest tylko krajem tranzytu w notyfikacji, ILT wyraża zgodę milczącą po 30 dniach od potwierdzenia notyfikacji przez organ przeznaczenia.

Od 1 stycznia 2027 r. organizator przemieszczenia w zgłoszeniu Annex VII wybiera przewoźnika z DIWASS. Firma bez aktywnego konta nie zostanie wskazana w dokumencie, nawet jeśli ma ważny wpis VIHB. Działa to też odwrotnie: konto DIWASS nie zastępuje wpisu VIHB.

DIWASSDIWASS i Annex VII – obowiązki przewoźnika 2026–2027 Annex VIINowy formularz Annex VII 2026/2027 Lista zielonaZielona czy bursztynowa lista? Kod EWC nie wystarczy

Kontrole, typowe problemy i sankcje

ILT kontroluje przewozy odpadów na drogach, wodach i kolei, a także w firmach, wybierając je według ryzyka. Współpracuje z policją, służbą celną, NVWA, Koninklijke Marechaussee i regionalnymi służbami ochrony środowiska. Kontrolerzy mogą zatrzymać pojazd i skierować go na wskazane miejsce, zbadać ładunek, pobrać próbki i żądać dokumentów. Kontrolowany ma obowiązek współpracy.

Brak wpisu VIHB

Firma ma BDO i licencję wspólnotową, ale nie figuruje na liście VIHB.

Skutek: przewóz z naruszeniem art. 10.55 Wm, czyli przestępstwo gospodarcze.

Zła kopia certyfikatu

W kabinie jest skan, kserokopia lub zalaminowany dokument zamiast kopii „KOPIE” wydanej przez NIWO.

Skutek: brak wymaganego dokumentu w pojeździe.

Wpis wygasł niezauważenie

Zmiana spółki, cofnięta licencja wspólnotowa albo nieaktualne dane po przeglądzie NIWO.

Skutek: certyfikat w kabinie nie potwierdza uprawnienia, bo decyduje lista elektroniczna.

Dokument nie pasuje do ładunku

Stary wzór Annex VII, brak podpisu przewoźnika lub ładunek inny niż opis odpadu.

Skutek: zatrzymanie do wyjaśnienia; środkiem naprawczym może być zawrócenie odpadów.

Sankcje według prawa holenderskiego

Naruszenie art. 10.55 Wet milieubeheer jest przestępstwem gospodarczym w rozumieniu ustawy o przestępstwach gospodarczych (WED, art. 1a). Czyn umyślny jest zagrożony karą do 2 lat pozbawienia wolności, pracami społecznymi lub grzywną 4. kategorii, która od 1.01.2026 r. wynosi do 27 500 €. Czyn nieumyślny to wykroczenie: areszt do 6 miesięcy, prace społeczne lub taka sama grzywna. Wobec spółki sąd może orzec grzywnę wyższej kategorii (do 110 000 €), a także kary dodatkowe, np. częściowe lub całkowite wstrzymanie działalności przedsiębiorstwa na okres do roku.

Niezależnie od tego ILT stosuje środki administracyjne: ostrzeżenie, nakaz wykonania pod rygorem wykonania zastępczego (last onder bestuursdwang) lub pod rygorem kary pieniężnej (last onder dwangsom). Nielegalne przemieszczenie odpadów, niezależnie od braku wpisu, jest zagrożone surowszymi karami (WED art. 1a pkt 1°).

Kwestie sporne i do rozstrzygnięcia dla konkretnej firmy

Sytuacje, w których odpowiedź zależy od szczegółów

Przewóz własnych odpadów własnym taborem. Ustawa obejmuje przewóz „dla innych, za wynagrodzeniem”. Wytwórca wożący własne odpady nie mieści się w literalnym brzmieniu przepisu, ale wytyczne ILT mówią ogólnie o „przewoźniku”. Warto to ustalić przed pierwszym kursem.
Tranzyt bez załadunku i rozładunku. Ustawa nie zawiera wyjątku, a ILT wskazuje na obowiązek przy każdym przewozie po terytorium Holandii. Nie znaleźliśmy orzecznictwa, które by to podważało.
Kabotaż i przewóz krajowy w Holandii. Gdy podmiot w Holandii przekazuje odpady odbiorcy w Holandii, przewoźnik otrzymuje holenderski list przewozowy odpadów (begeleidingsbrief, Wm art. 10.39). Dokumenty z rozporządzenia 2024/1157 dotyczą przemieszczeń między państwami.
Zakres liter we wpisie. Firma, która oprócz przewozu kupuje i sprzedaje odpady lub organizuje ich odbiór od wytwórców, potrzebuje wpisu obejmującego te działalności (H, B, I), a nie tylko V.
Przejście na nowe rozporządzenie w prawie holenderskim. Wet milieubeheer w wersji z 22.10.2026 r. nadal odsyła do rozporządzenia 1013/2006. Odesłania czyta się jako odesłania do 2024/1157 (art. 85 ust. 8), a dostosowanie ustawy jest w toku legislacyjnym.

Więcej o tym, jak uprawnienia krajowe łączą się na trasie przez kilka państw: Transport odpadów po Europie w 2026–2027.

Najczęstsze pytania

Czy polskie BDO wystarczy do przewozu odpadów w Holandii?

Nie. BDO dotyczy działalności w Polsce. Holenderska ustawa wymaga wpisu na listę VIHB, a ILT wskazuje, że dotyczy to także przewoźników zagranicznych. Polskie BDO nie zastępuje wpisu VIHB.

Czy wpis VIHB obejmuje odpady niebezpieczne?

Tak. Lista VIHB dotyczy zarówno odpadów niebezpiecznych, jak i innych niż niebezpieczne (poza odpadami z gospodarstw domowych). Przewóz odpadów niebezpiecznych wymaga ponadto spełnienia odrębnych przepisów, w tym procedury notyfikacji przy przemieszczaniu między państwami.

Czy przy tranzycie przez Holandię też potrzebny jest wpis?

Według ILT tak: przewoźnik wiozący odpady po terytorium Holandii musi być na liście VIHB i okazać kopię certyfikatu. Ustawa nie zawiera wyjątku dla tranzytu.

Jak długo ważny jest wpis na listę VIHB?

Bezterminowo, dopóki firma spełnia kryteria. NIWO sprawdza to co najmniej raz na 5 lat, a wpis ustaje m.in. po cofnięciu licencji wspólnotowej, na podstawie której go dokonano.

Czy konto w DIWASS zastępuje wpis VIHB?

Nie. DIWASS służy do wymiany dokumentów przemieszczenia (notyfikacje, a od 1.01.2027 r. także Annex VII). Wpis VIHB jest krajowym uprawnieniem do przewozu odpadów w Holandii. Potrzebne są oba.

Jakie kary grożą za przewóz bez wpisu?

To przestępstwo gospodarcze: przy czynie umyślnym do 2 lat pozbawienia wolności lub grzywna 4. kategorii (od 2026 r. do 27 500 €), wobec spółki możliwa kategoria wyższa. ILT może też stosować środki administracyjne, w tym nakazy pod rygorem kary pieniężnej.