Trzy kontrole przed pierwszym wyjazdem do Ukrainy

Przygotowanie transportu podziel na trzy decyzje, podejmowane przed ustaleniem daty załadunku:

Krok 1. „Odpad neutralny” – co trzeba naprawdę ustalić?

W przepisach właściwym określeniem jest zwykle odpad inny niż niebezpieczny. Potoczne „neutralny” nie jest nazwą procedury transgranicznej. Kod EWC/LoW bez gwiazdki wskazuje na klasyfikację odpadu w europejskim wykazie, ale nie rozstrzyga jeszcze, czy przesyłka należy do „zielonej listy” w przepisach o wywozie.

Poproś zleceniodawcę o opis pochodzenia, skład i stopień zanieczyszczenia, kod EWC/LoW, proponowany wpis Basel/OECD, masę, odbiorcę oraz nazwę instalacji i kod operacji odzysku. Sam numer 15 01 02 lub 19 12 04 nie wystarczy do przypisania właściwej procedury.

Krok 2. Co wynika z unijnych zasad wywozu do Ukrainy w 2026 r.?

Ukraina znajduje się poza OECD. Do 21 maja 2027 r. dla wywozu określonych odpadów z zielonej listy z UE do państw spoza OECD nadal istotne jest rozporządzenie Komisji 1418/2007, w brzmieniu nadanym m.in. rozporządzeniem 2021/1840. W tabeli dotyczącej Ukrainy B3011 wpisano w kolumnie b (uprzednie pisemne zgłoszenie i zgoda), a pozostałe odpady z załącznika III oraz określone mieszaniny z IIIA w kolumnie d (inne procedury kontroli w kraju przeznaczenia). Trzeba przy tym uwzględnić późniejsze ograniczenie dotyczące B3011.

Dla pozostałych zielonych pozycji ukraińska kolumna d oznacza krajową kontrolę dodatkową wobec wymogów informacyjnych po stronie UE. Zapis „inne procedury kontroli” nie daje podstaw do pominięcia Annex VII, jeżeli unijny art. 18 ma zastosowanie.

Krok 3. Kto przygotowuje ukraińską e-Zelenkę?

Ukraińska usługa „Висновок на транскордонне перевезення відходів, що включені до Зеленого переліку відходів”, nazywana e-Zelenką, służy uzyskaniu dokumentu administracyjnego dla przemieszczania odpadów z ukraińskiej zielonej listy. Wniosek składa się elektronicznie w systemie ЕкоСистема. Przed ustaleniem terminu załadunku skoordynuj tę sprawę z ukraińskim odbiorcą i sprawdź zakres wydanego dokumentu.

Według oficjalnej karty usługi do wniosku dołącza się m.in. kontrakt zagraniczny ze specyfikacją, dane o pochodzeniu i składzie odpadu oraz dokumentację do ukraińskiej klasyfikacji celnej. Przy imporcie do odzysku wymagane są też dane instalacji, kod operacji odzysku, numer pozwolenia instalacji na przetwarzanie odpowiedniego rodzaju odpadu i opinia akredytowanego laboratorium potwierdzająca brak właściwości niebezpiecznych.

W zależności od materiału mogą dojść szczególne dokumenty, np. dotyczące kontroli radiologicznej i zagrożenia wybuchem przy metalach lub świadectwo fitosanitarne przy odpadach roślinnych. Karta usługi podaje 10 dni roboczych na jej wykonanie i wskazuje, że jest bezpłatna; nie traktuj tego jako gwarancji, że niekompletny wniosek pozwoli zorganizować transport w dziesięć dni.

B3011: dlaczego data załadunku zmienia odpowiedź?

Dla odpadów tworzyw rzeczywiście zakwalifikowanych do wpisu B3011 obowiązują szczególne reguły. Według GIOŚ od 21 maja 2026 r. wywóz z UE do kraju spoza OECD wymaga uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Dotyczy to więc także kierunku Ukraina. Przygotowanie Annex VII bez uzyskania wymaganych zgód nie uprawnia do wyjazdu.

Od 21 listopada 2026 r. do 21 maja 2029 r. obowiązuje zakaz eksportu B3011 z UE do państw spoza OECD. W tym okresie ukraińska zgoda na import, umowa z odbiorcą ani gotowy transport nie znoszą zakazu. Po okresie zakazu możliwość wznowienia wywozu będzie zależeć od warunków nowego systemu i wykazu państw, nie nastąpi automatycznie.

Kod EWC „tworzywa sztuczne” nie oznacza jeszcze wpisu B3011. Najpierw trzeba potwierdzić, czy dana partia rzeczywiście spełnia jego kryteria. Jeśli nie, analiza może prowadzić do jeszcze innej procedury lub zakazu.

Co zmieni się od 21 maja 2027 r.?

Dla odpadów innych niż B3011 rozporządzenie 1418/2007 traci moc 21 maja 2027 r. W nowym systemie wywóz określonych odpadów innych niż niebezpieczne z UE do kraju spoza OECD będzie możliwy tylko po spełnieniu warunków rozporządzenia 2024/1157, w szczególności po umieszczeniu państwa i odpowiedniego rodzaju odpadu na wykazie Komisji oraz spełnieniu wymagań dotyczących zagospodarowania i instalacji.

Ukraina złożyła wniosek o dopuszczenie do przyjmowania określonych odpadów z UE. Sam wniosek nie oznacza wpisu na wykaz ani zgody na przyjmowanie dowolnych odpadów. Komisja zapowiedziała pierwszy wykaz na listopad 2026 r. Przed planowaniem kursów od 21 maja 2027 r. trzeba sprawdzić opublikowany wykaz, właściwą pozycję odpadu i nadal obowiązujące ukraińskie wymogi importowe.

Jakie dokumenty przygotować przed przejazdem?

Nie istnieje jeden komplet pasujący do każdej przesyłki. Przy legalnym wywozie z UE do ukraińskiej instalacji odzysku zweryfikuj co najmniej:

• ✓ kod EWC/LoW, potwierdzony wpis Basel/OECD, opis składu i celu odzysku;
• ✓ właściwy Annex VII i umowę art. 18 albo dokumenty PIC i ważne zgody, zależnie od procedury;
• ✓ ukraiński e-Zelenka, jeżeli wymagany, oraz aktualne uprawnienie instalacji dla tego rodzaju odpadu i procesu;
• ✓ dokumenty przewozowe, umowę i dokumenty celne ustalone z organizatorem i agencją celną;
• ✓ uprawnienia przewoźnika w kraju załadunku i każdym państwie tranzytu, w tym BDO przy wykonywaniu transportu przez Polskę;
• ✓ spójność danych odpadu, masy, trasy, stron i instalacji we wszystkich dokumentach.

Jeśli trasa z innego państwa UE przebiega przez Polskę, sprawdź także krajowe obowiązki nadzoru przewozu odnoszące się do konkretnej kategorii towaru. Nie zakładaj automatycznie, że jeden formularz odpadowy zastępuje odprawę eksportową i dokumenty przewozowe.

Trzy przykłady przed przyjęciem zlecenia

1. Posortowany papier do odzysku

Jeśli konkretna partia spełnia warunki odpowiedniego wpisu zielonej listy, sprawdź ukraińską kolumnę d w 1418/2007, wymagania art. 18, nowy Annex VII i umowę oraz ukraińską e-Zelenkę i pozwolenie instalacji. Słowo „makulatura” bez danych o składzie nie wystarcza do rozstrzygnięcia.

2. Odpad tworzyw opisany jako B3011

Najpierw potwierdź kwalifikację wpisu. Dla wysyłki po 21 maja 2026 r. sprawdź wymaganą notyfikację; dla terminu od 21 listopada 2026 r. do 21 maja 2029 r. wywóz do Ukrainy jest zakazany. Zmiana daty załadunku może przesądzić o dopuszczalności operacji.

3. „Zwykły odpad” tylko z sześciocyfrowym kodem

Poproś o dodatkowe dane. Bez wpisu przewozowego, składu, celu odzysku i instalacji nie możesz potwierdzić Annex VII ani uznać, że Ukraina dopuści import. W 2027 r. dochodzi weryfikacja nowego wykazu Komisji.

Masz ładunek do Ukrainy i tylko kod odpadu?

Wyślij kod EWC i proponowany wpis Basel/OECD, opis i skład partii, kraj załadunku, kraje tranzytu, planowaną datę oraz dane ukraińskiej instalacji. Pomożemy sprawdzić procedurę po stronie UE i wskazać dokumenty, które należy uzgodnić z odbiorcą przed wyjazdem.

FAQ – transport odpadów z UE do Ukrainy

Oficjalne źródła i dalsza lektura

1. Rozporządzenie (UE) 2024/1157, w szczególności art. 18, 39–42 i przepisy przejściowe
2. Rozporządzenie Komisji (WE) 1418/2007, tabela kierunków wywozu do państw spoza OECD
3. Rozporządzenie Komisji (UE) 2021/1840, zmiana tabeli dla Ukrainy, pkt 69
4. GIOŚ – zielona lista, wywóz poza OECD, Annex VII i okres przejściowy DIWASS
5. GIOŚ – notyfikacja i zakaz wywozu B3011 do państw spoza OECD
6. Ukraina, ЕкоСистема – dokument e-Zelenka, wymagane załączniki i termin usługi
7. Komisja Europejska – wniosek Ukrainy o wpis na wykaz i zmiana zasad od maja 2027 r.
8. BDO – obowiązek wpisu dla przewoźnika wykonującego transport przez Polskę