English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Nederlands 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Permitra • DIWASS / Annex VII • 2026–2027
DIWASS i Annex VII w transporcie odpadów – obowiązki przewoźnika w 2026 i 2027
Masz zlecenie na transport odpadów między krajami UE? Sprawdź, kiedy wystarczy papierowy Annex VII, co zmieni się 1 stycznia 2027 r., kto musi być zarejestrowany w DIWASS i na czym najczęściej utykają rejestracje.
- Rozporządzenie (UE) 2024/1157
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/1290
- Przewodnik dla firm transportowych
Najkrótsza odpowiedź
Papierowy Annex VII jest jeszcze dopuszczalny, ale tylko do końca 2026 r.
Do 31 grudnia 2026 r. GIOŚ dopuszcza papierowy Annex VII i umowę poza DIWASS, jeśli używany jest nowy formularz, a umowa spełnia wymogi art. 18. Od 1 stycznia 2027 r. dokumenty Annex VII mają być obsługiwane elektronicznie: w DIWASS lub w połączonym z nim systemie.
Wcześniej każda firma, która występuje w dokumencie, w tym przewoźnik, musi być zarejestrowana w DIWASS. Firmy spoza systemu nie da się wybrać w dokumencie.
Przed przyjęciem ładunku
Trzy osobne pytania
- Odpad: Annex VII czy notyfikacja?
- Firmy: rejestracja w DIWASS i uprawnienia krajowe.
- Trasa: dokumenty, SENT, ADR, cło – jeśli dotyczą.
Trzy daty, które zmieniają dokumentację transportu
Przy planowaniu kursów na przełomie 2026 i 2027 r. trzeba odróżnić procedurę notyfikacji od ogólnych wymogów informacyjnych (art. 18, Annex VII). Każda ma inny harmonogram.
- 21.05.2026
Nowe rozporządzenie
Rozporządzenie 2024/1157 stosuje się w całości. Notyfikacje przechodzą przez DIWASS. Obowiązuje nowy formularz Annex VII i nowe wymogi umowy.
- 15.11.2026
Zapowiedziany start modułu
Komisja zapowiedziała, że od tego dnia DIWASS ma pozwalać na produkcyjną obsługę Annex VII. Do tej pory moduł działał w wersji testowej.
- 01.01.2027
Obowiązkowy DIWASS
Koniec przejściowego obiegu papierowego. Annex VII i umowa tylko elektronicznie.
Daty według komunikatów GIOŚ wydanych po posiedzeniach grupy ekspertów Komisji z 27 marca i 14 września 2026 r. Stan na 10 listopada 2026 r.: produkcyjny moduł Annex VII nie jest jeszcze uruchomiony.
Do 31.12.2026 GIOŚ dopuszcza sporządzanie i przekazywanie Annex VII oraz umowy na papierze, poza DIWASS. Warunki są dwa: nowy wzór formularza z rozporządzenia 2024/1157 i umowa zgodna z art. 18. W tym okresie GIOŚ nie uzna przemieszczenia za nielegalne tylko dlatego, że dokumentów nie wprowadzono do DIWASS, o ile w transporcie są dokumenty papierowe. To stanowisko polskiego organu. Przy trasie przez inne państwa liczy się także podejście ich organów.
Czym jest DIWASS i czy jest zezwoleniem?
DIWASS (Digital Waste Shipment System) to unijny system elektronicznej wymiany dokumentów i informacji o transgranicznych przemieszczeniach odpadów, prowadzony przez Komisję Europejską (art. 27 rozporządzenia 2024/1157). Obsługuje m.in. notyfikacje, dokumenty przesyłania i Annex VII.
DIWASS
Elektroniczna wymiana informacji i identyfikacja uczestników przemieszczenia.
Annex VII / PIC
Rozstrzyga, czy wystarczy procedura informacyjna, czy potrzebna jest uprzednia zgoda.
BDO / §53 / VIHB
Uprawnienia do wykonywania transportu odpadów na terytorium konkretnych państw.
Rejestracja w DIWASS nie zastępuje krajowego zezwolenia ani rejestracji przewoźnika. W Polsce jest to co do zasady wpis do BDO w odpowiednim zakresie, w Niemczech zgłoszenie z §53 lub zezwolenie z §54 KrWG, w Holandii wpis VIHB. Obowiązki zależą od roli firmy i od kraju.
Schemat decyzyjny: Annex VII czy notyfikacja?
Nie zaczynaj od pytania, czy odpad „ma gwiazdkę”. Annex VII (art. 18) dotyczy przemieszczeń do odzysku odpadów z zielonego wykazu (załączniki III i IIIB) oraz niektórych mieszanin (załącznik IIIA), gdy ładunek przekracza 20 kg. Obejmuje też niewielkie ilości do badań laboratoryjnych (art. 4 ust. 4 i 5). Zanim powstanie dokument, trzeba znać skład odpadu, właściwy wpis Basel/OECD, cel przemieszczenia, kraje trasy i instalację przeznaczenia.
Annex VII
Procedura informacyjna przy kwalifikujących się przemieszczeniach do odzysku.
- Nowy formularz Annex VII
- Umowa wymagana przez art. 18
- Wszyscy uczestnicy zarejestrowani w DIWASS
- Do 31.12.2026 możliwy obieg papierowy
Notyfikacja (PIC)
Przed transportem potrzebne jest uprzednie pisemne zgłoszenie i zgoda.
- Dokumentacja notyfikacyjna
- Ważne zgody właściwych organów
- Dokument przesyłania
- Obsługa w DIWASS od 21.05.2026, z przepisami przejściowymi
W niektórych przypadkach transport jest zakazany, a nie tylko objęty notyfikacją. Samo kryterium kodu EWC nie rozstrzyga procedury.
Kod 15 01 02 lub 19 12 04 mówi o rodzaju odpadu według europejskiego wykazu. Nie dowodzi jeszcze, że przesyłka należy do zielonej listy i może jechać na Annex VII. Liczą się rzeczywisty skład, zanieczyszczenia, wpis przewozowy, kierunek i proces odzysku.
Powiązany artykuł: Zielona czy bursztynowa lista? Dlaczego sam kod EWC nie wystarczy.
Annex VII 2026: nowy formularz i umowa
Dla przesyłek objętych art. 18 stosuje się nowy wzór Annex VII z rozporządzenia (UE) 2024/1157. Formularz identyfikuje uczestników, odpad, proces odzysku, miejsca, kraje i wszystkich przewoźników. Sam CMR nie zastępuje Annex VII.
Kto przygotowuje dokument i kiedy?
Formularz wypełniają wszystkie firmy uczestniczące w przemieszczeniu, każda w swojej części, a główny ciężar spoczywa na osobie organizującej przemieszczenie. Organizator uzupełnia dane nie później niż dwa dni robocze przed rozpoczęciem przemieszczenia. Rzeczywistą ilość, dane przewoźnika i numer kontenera może podać najpóźniej przed rozpoczęciem (art. 18 ust. 4 i 5). Przewoźnik potwierdza przejęcie odpadu w swojej części dokumentu.
Umowa z art. 18: czy musi być w kabinie?
Umowa między organizatorem przemieszczenia a odbiorcą musi zostać zawarta najpóźniej w chwili wypełnienia Annex VII i obowiązywać do potwierdzenia odzysku. Jeśli odbiorca nie prowadzi instalacji, umowę podpisuje też prowadzący instalację. Musi zawierać m.in. dane stron, opis i kody odpadu, ilości, operację odzysku, okres ważności oraz zobowiązanie do odbioru odpadu, gdy przemieszczenie się nie powiedzie (art. 18 ust. 10).
Kopię umowy organizator lub odbiorca przekazuje organom kontroli na żądanie (art. 18 ust. 11). Przepisy nie nakładają ogólnego obowiązku wożenia pełnej papierowej kopii przez każdego kierowcę. To jedna z kwestii, które przy kontrolach bywają interpretowane różnie. W pojeździe muszą natomiast być dostępne informacje z Annex VII: elektronicznie albo, gdy dostęp online nie jest możliwy, w inny sposób, spójny z danymi w systemie (art. 18 ust. 4 i 6).
Więcej o samym dokumencie: Annex VII 2026/2027: jak wypełnić nowy formularz i umowę.
Rejestracja w DIWASS: kogo dotyczy i jak działa
W DIWASS nie da się wpisać firmy ręcznie. Każdego uczestnika wybiera się z listy, a na liście są tylko podmioty zarejestrowane. Komisja Europejska wskazuje wprost: zarejestrowani muszą być wszyscy uczestnicy przemieszczenia, gdy państwo UE jest krajem wysyłki, tranzytu lub przeznaczenia. Dotyczy to organizatora, wytwórcy, przewoźnika, odbiorcy i instalacji. Od 2027 r. brak rejestracji jednego z nich zatrzymuje cały dokument.
Każdy przewoźnik wskazywany w dokumentach przesyłki musi być w systemie, niezależnie od kraju siedziby i od tego, czy jedzie tylko jeden odcinek.
Uczestnicy z państw trzecich przy przemieszczeniu z UE, do UE lub przez UE również muszą być w DIWASS. Komisja traktuje to jako wymóg techniczny.
Bez nich dokument nie powstanie, nawet jeśli przewoźnik jest gotowy.
Dwa poziomy: osoba i firma
Rozporządzenie wykonawcze 2025/1290 rozdziela dwie rzeczy. Osobiste konto użytkownika zakłada każda osoba, która będzie pracować w systemie (art. 6). Rejestrację firmy zatwierdza właściwy organ państwa, w którym firma ma siedzibę statutową, w Polsce GIOŚ (art. 7). Organ sprawdza tylko, czy firma istnieje i czy osoba ma prawo ją reprezentować. Ma na to 5 dni roboczych, a jeśli prosi o uzupełnienie, kolejne 3 dni robocze od jego otrzymania. Może też odmówić.
| Element | Co mówią przepisy | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Użytkownik główny (Master User) | Każda firma musi mieć co najmniej jednego użytkownika głównego. Tylko on dodaje i usuwa kolejnych użytkowników (art. 6 ust. 3–5). | Pierwsza osoba zatwierdzona przez organ zostaje użytkownikiem głównym. Jeśli odejdzie z firmy, nikt nie doda nowych osób. |
| Role | Firma działa w systemie w określonych rolach: przewoźnik, organizator, odbiorca, instalacja, wytwórca, zgłaszający (art. 10). | Ta sama firma może występować w kilku rolach, np. jako przewoźnik i organizator. |
| Numer identyfikacyjny | Firma zarejestrowana do celów celnych podaje numer EORI. Pozostałe podają numer wskazany przez swoje państwo (art. 9). | Od numeru zależy, czy kontrahent znajdzie firmę na liście. |
| Zakłady | Firma może zarejestrować zakłady, a organ sprawdza ich powiązanie z firmą (art. 7 ust. 7, art. 9 ust. 6). | Przy każdej operacji trzeba wskazać właściwy zakład. |
| Dostęp przewoźnika | Firma działająca tylko jako przewoźnik korzysta z DIWASS przez stronę internetową systemu albo przez platformę eFTI połączoną z systemem (art. 5 ust. 2). | Przewoźnik nie musi kupować oprogramowania, ale ktoś w firmie musi umieć obsługiwać system. |
Samo wysłanie wniosku nie oznacza aktywnej rejestracji. Jeśli zatwierdzenie przeciągnie się poza 31 grudnia 2026 r., przewoźnika nie będzie można wskazać w dokumencie.
Na czym najczęściej utykają rejestracje w DIWASS
Pomagamy przewoźnikom w rejestracji w DIWASS. Poniżej problemy, które widzimy najczęściej, i ich skutki dla transportu.
Firma niewidoczna na liście
Kontrahent nie może wybrać przewoźnika w dokumencie. Zwykle wniosek nie został złożony albo wciąż czeka na zatwierdzenie organu.
Skutek: od 2027 r. dokumentu nie da się wystawić, a kurs czeka.
Konto osoby, ale nie firmy
Pracownik ma osobiste konto, ale nie jest powiązany z firmą albo nie ma przypisanej roli. Takie konto nie daje dostępu do dokumentów przesyłki.
Skutek: firma uważa, że „jest w DIWASS”, a nie jest.
Jeden użytkownik główny
Rejestrację zakłada jedna osoba, która później odchodzi z firmy albo jest nieosiągalna.
Skutek: nikt nie doda dyspozytora ani nie zmieni uprawnień, a przywracanie dostępu zajmuje czas.
Nieprawidłowe dane identyfikacyjne
Inny numer identyfikacyjny, inna nazwa lub adres niż w rejestrach albo podwójna rejestracja tej samej firmy.
Skutek: wezwanie do uzupełnienia lub odmowa, a kontrahent nie znajduje właściwego podmiotu.
Przewoźnik spoza UE
Firma z Ukrainy, Turcji czy Bałkanów musi być w DIWASS, ale nie ma organu w UE, który rejestruje ją jak firmę unijną. Sposób rejestracji zależy od roli i przesyłki.
Skutek: bez wcześniejszego wyjaśnienia ścieżki dokument utyka na etapie wyboru przewoźnika.
Kumulacja wniosków pod koniec roku
Organ ma ustawowe terminy, ale każde wezwanie do uzupełnienia przesuwa rejestrację. Przed 1 stycznia 2027 r. wniosków będzie najwięcej.
Skutek: rejestracja zatwierdzona dopiero w styczniu oznacza przestój w pierwszych kursach.
Nikt nie umie obsłużyć dokumentu
Rejestracja jest, ale dyspozytor nie wie, jak potwierdzić przejęcie odpadu, sprawdzić dane przesyłki czy dodać kierowcę.
Skutek: błędy w dokumencie i postój przy załadunku.
Rejestracja w DIWASS mylona z zezwoleniem
Firma ma aktywne konto i zakłada, że może wozić odpady w każdym kraju.
Skutek: sankcje za brak BDO, §53/§54 KrWG, VIHB lub innego uprawnienia w kraju trasy.
Co weryfikuje przewoźnik, a co organizator?
| Obszar | Przede wszystkim organizator / zleceniodawca | Przewoźnik / dyspozytor |
|---|---|---|
| Klasyfikacja | Potwierdzenie odpadu, procedury oraz instalacji. | Czy dokumentacja pasuje do załadunku i trasy; wyjaśnienie rozbieżności. |
| Annex VII / PIC | Utworzenie dokumentu, właściwe zgody i umowa. | Dane przewoźnika, potwierdzenie przejęcia i aktualizacje w swojej roli. |
| DIWASS | Wybór uczestników i przygotowanie wymiany informacji. | Aktywna rejestracja firmy, użytkownik główny i uprawnienia dyspozytorów. |
| Trasa | Państwa, instalacja i procedura przesyłki. | Uprawnienia odpadowe w krajach trasy, CMR, dokumenty krajowe, ADR/SENT/cło – jeśli dotyczą. |
To podział operacyjny, nie automatyczne przeniesienie odpowiedzialności prawnej. Konkretne obowiązki zależą od rzeczywistych ról uczestników i przepisów dotyczących danej przesyłki.
DIWASS dotyczy wymiany dokumentów przemieszczenia, BDO potwierdza polski zakres rejestracji przewoźnika, a SENT to krajowy monitoring określonych przewozów. Jedno nie zastępuje drugiego.
Więcej: BDO dla zagranicznych przewoźników oraz SENT w transporcie drogowym.
Ryzyka przy kontroli
Większość zatrzymań przy kontroli nie wynika ze złej woli, tylko z jednego niedopasowanego elementu.
Procedura dobrana po kodzie EWC
Odpad trafia na Annex VII, choć jego skład lub kierunek wymagał notyfikacji.
Skutek: przewóz może zostać uznany za nielegalne przemieszczenie odpadów.
Stary wzór Annex VII
Od 21 maja 2026 r. obowiązuje nowy formularz, także w obiegu papierowym.
Skutek: dokument niezgodny z przepisami mimo kompletnych danych.
Brak umowy z art. 18 na żądanie
Umowa istnieje, ale nikt nie może jej udostępnić w czasie kontroli.
Skutek: postój do wyjaśnienia i ryzyko postępowania.
Dokumenty nie pasują do załadunku
Inna masa, rodzaj odpadu, przewoźnik lub instalacja niż w dokumencie.
Skutek: zatrzymanie ładunku do czasu wyjaśnienia.
Każdy z tych punktów trzeba rozstrzygnąć dla konkretnej przesyłki i konkretnej trasy. Tym zajmujemy się na co dzień.
Trasa i firmy spoza UE
Szwajcaria i Ukraina pokazują, dlaczego ten sam kod odpadu nie zawsze oznacza ten sam komplet dokumentów. Poza przepisami unijnymi dochodzą wymagania kraju trzeciego, obowiązki celne i szczególne zasady importu i eksportu.
Komisja wskazuje, że firmy z państw trzecich muszą być w DIWASS, ale korzystanie z systemu jest dla nich dobrowolne. Mogą pracować w nim same albo być tylko identyfikowalne w dokumentach. Dla przewoźnika z Ukrainy oznacza to, że trzeba ustalić, kto i na jakiej podstawie wprowadzi go do systemu, zanim pierwszy dokument trafi do DIWASS.
Rejestracja w DIWASS nie oznacza, że eksport do dowolnego kraju jest dopuszczalny. W konkretnych przypadkach przesyłka może wymagać notyfikacji albo być objęta zakazem.
Najczęstsze pytania
Czy papierowy Annex VII wystarczy do 31 grudnia 2026 r.?
GIOŚ dopuszcza w tym okresie papierowy Annex VII i umowę poza DIWASS, pod warunkiem stosowania nowego wzoru, zawarcia umowy zgodnej z art. 18 i spełnienia pozostałych obowiązków. Przy trasie przez inne państwa liczy się również ich podejście.
Co zmieni się 1 stycznia 2027 r.?
Dokumenty Annex VII i umowy mają być obsługiwane wyłącznie elektronicznie, w DIWASS lub w połączonych z nim systemach. Każdy uczestnik przesyłki, w tym przewoźnik, musi być wtedy aktywnie zarejestrowany.
Czy każdy przewoźnik musi być zarejestrowany w DIWASS?
Tak. Komisja wskazuje, że wszyscy uczestnicy przemieszczenia z, do lub przez UE, także przewoźnicy, muszą być zarejestrowani, bo tylko wtedy można ich wybrać w dokumencie. Rejestracja nie zastępuje jednak zezwoleń krajowych.
Kto zatwierdza rejestrację polskiej firmy w DIWASS?
Właściwy organ państwa, w którym firma ma siedzibę statutową. W Polsce jest to Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Firma z siedzibą w Niemczech czy Czechach rejestruje się u organu swojego państwa, a nie w kraju trasy.
Ile trwa rejestracja firmy?
Rozporządzenie wykonawcze 2025/1290 daje organowi 5 dni roboczych na decyzję, a po wezwaniu do uzupełnienia kolejne 3 dni robocze. Każde braki we wniosku wydłużają ten czas, dlatego rejestracji nie warto odkładać na grudzień.
Czy przewoźnik z Ukrainy musi być w DIWASS?
Musi być w systemie, jeśli wozi odpady z UE, do UE lub przez UE. Komisja podkreśla jednak, że dla firm z państw trzecich jest to wymóg techniczny, a samodzielne korzystanie z DIWASS jest dobrowolne. Sposób wprowadzenia takiej firmy trzeba ustalić przed pierwszym kursem.
Czy kierowca musi mieć dostęp do DIWASS?
Przepisy wymagają, by przewoźnik uzupełnił swoją część dokumentu, a informacje z Annex VII były dostępne podczas transportu. Kto w firmie robi to w systemie, kierowca czy dyspozytor, jest kwestią organizacji pracy. Ważne, żeby te osoby miały uprawnienia nadane przez użytkownika głównego.
Czy każdy odpad inny niż niebezpieczny może jechać na Annex VII?
Nie. Decydują rzeczywisty skład odpadu, wpis Basel/OECD, kierunek, cel i instalacja. Sam sześciocyfrowy kod EWC nie wystarcza.
Czy kierowca musi mieć papierową umowę w kabinie?
Kopię umowy organizator lub odbiorca przekazuje organom kontroli na żądanie. Przepisy nie nakładają ogólnego obowiązku posiadania pełnej papierowej kopii przez każdego kierowcę.
Czy wpis BDO lub CMR zastępuje Annex VII?
Nie. BDO dotyczy krajowej rejestracji działalności, CMR dokumentuje przewóz drogowy, a Annex VII jest dokumentem wymaganym przy określonych przemieszczeniach odpadów. Każdy ma inną funkcję.