English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Nederlands 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Permitra • Niemcy • 2026–2027
Zezwolenie na transport odpadów w Niemczech – §53 i §54 KrWG dla przewoźników
Wozisz odpady do Niemiec, z Niemiec albo przez Niemcy? Wyjaśniamy, kiedy wystarcza zgłoszenie z §53, kiedy potrzebne jest zezwolenie z §54, co sprawdzają służby i gdzie przepisy zostawiają pole do interpretacji.
- Kreislaufwirtschaftsgesetz (KrWG)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1157
Najkrótsza odpowiedź
Tak, przewoźnik z Polski też podlega niemieckiemu KrWG
Zawodowy przewóz odpadów po Niemczech wymaga zgłoszenia działalności z §53 KrWG (odpady inne niż niebezpieczne) albo zezwolenia z §54 KrWG (odpady niebezpieczne). Siedziba w innym kraju nie zwalnia z tego obowiązku, a niemieckie przepisy obejmują też działalność w Niemczech w ramach przemieszczenia transgranicznego, w tym tranzyt.
Polski wpis do BDO nie zastępuje niemieckiego zgłoszenia.
Przed przyjęciem zlecenia
Trzy osobne pytania
- Odpad: niebezpieczny czy nie? §53 czy §54?
- Firma: zawodowy przewóz czy wyjątek?
- Przesyłka: Annex VII czy notyfikacja?
Krajowy system: zgłoszenie z §53 i zezwolenie z §54 KrWG
Podstawą jest ustawa o gospodarce o obiegu zamkniętym (Kreislaufwirtschaftsgesetz, KrWG) i wydane na jej podstawie rozporządzenie o zgłoszeniach i zezwoleniach (Anzeige- und Erlaubnisverordnung, AbfAEV). Prawo rozróżnia dwa tryby, zależne od rodzaju odpadu.
| Element | §53 KrWG – zgłoszenie (Anzeige) | §54 KrWG – zezwolenie (Erlaubnis) |
|---|---|---|
| Odpady | Inne niż niebezpieczne | Niebezpieczne |
| Charakter | Zgłoszenie przed rozpoczęciem działalności, organ potwierdza wpływ | Decyzja organu przed rozpoczęciem działalności |
| Wymogi | Wiarygodność właściciela i osób kierujących oraz fachowa wiedza kierujących i personelu | |
| Organ | Organ kraju związkowego. Dla firmy z siedzibą za granicą: kraju związkowego, w którym działalność jest wykonywana po raz pierwszy (§7 ust. 2 i §9 ust. 2 AbfAEV) | |
| Zasięg | Działalność w całych Niemczech | Zezwolenie obowiązuje w całych Niemczech (§54 ust. 1) |
Zgłoszenie z §53 nie jest pozwoleniem w polskim rozumieniu. Organ może jednak uzależnić działalność od warunków, ograniczyć ją w czasie, zażądać dokumentów, a przy wątpliwościach co do wiarygodności lub braku fachowej wiedzy musi jej zakazać (§53 ust. 3). Przepisy nie przewidują terminu wygaśnięcia zgłoszenia. Przy zmianie istotnych danych zgłoszenie składa się ponownie (§7 ust. 7 AbfAEV).
Z reguły wiarygodności brakuje, jeśli w ciągu pięciu lat przed zgłoszeniem na właściciela lub osobę kierującą nałożono karę powyżej 2 500 € m.in. za naruszenie prawa odpadowego, transportowego lub ADR (§3 ust. 2 AbfAEV).
Odpadom niebezpiecznym w Niemczech poświęciliśmy osobny artykuł: Transport odpadów niebezpiecznych w Niemczech – §54 KrWG i ADR. Tutaj skupiamy się na §53 i na tym, co wspólne dla obu trybów.
Kogo dotyczy i jakie są wyjątki
KrWG uznaje za przewożącego odpady każdego, kto przewozi je zawodowo albo przy okazji innej działalności gospodarczej (§3 ust. 11). Firma transportowa, która świadczy usługę przewozu odpadów dla klientów, jest w pierwszej grupie. AbfAEV obejmuje też działalność wykonywaną na terytorium Niemiec w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów (§1 ust. 2), dlatego sam brak załadunku lub rozładunku w Niemczech nie wyłącza obowiązku.
Entsorgungsfachbetrieb
Certyfikowany „wyspecjalizowany zakład gospodarki odpadami” (§56 KrWG) nie potrzebuje zezwolenia z §54, ale tylko w zakresie certyfikowanej działalności (§54 ust. 3). Nadal składa zgłoszenie z §53 i dołącza do niego certyfikat. Certyfikat jest ważny najwyżej 18 miesięcy.
Przewóz okazjonalny
Ze zgłoszenia zwolniony jest przewóz przy okazji innej działalności, wykonywany niezwyczajowo i nieregularnie. Regularność domniemywa się powyżej 20 t odpadów innych niż niebezpieczne albo 2 t niebezpiecznych rocznie (§7 ust. 9 AbfAEV). Wyjątek nie obejmuje firm przewozowych.
Osobne zezwolenie z §54
Przewóz odpadów niebezpiecznych wymaga osobnego zezwolenia z §54 KrWG, wydawanego po ocenie wiarygodności i kwalifikacji. Szczegóły opisaliśmy w artykule o odpadach niebezpiecznych.
Kto ma zezwolenie z §54, nie musi dodatkowo zgłaszać działalności z §53 (§53 ust. 1). Dalsze wyjątki od zezwolenia, np. dla systemów odbioru zwrotnego czy usług kurierskich, wymienia §12 AbfAEV.
Na drodze: tablice „A” i dokumenty w pojeździe
Przewożący odpady w ramach swojej działalności oznacza pojazd przed jazdą dwiema białymi, odblaskowymi tablicami „A” (A-Schilder, §55 KrWG). Wymiary określa §10 ustawy o przemieszczaniu odpadów (AbfVerbrG): co najmniej 40 × 30 cm, czarna litera „A” o wysokości 20 cm, tablica z przodu i z tyłu, a w zestawie z przyczepą z tyłu przyczepy. Oznakowania nie wymaga przewóz przy okazji innej działalności. Organ może w szczególnych przypadkach zwolnić z tablic (§13a AbfAEV). Tablice „A” nie zastępują oznakowania ADR.
W pojeździe powinien być dokument potwierdzający uprawnienie (§13 AbfAEV):
- przy §53: kopia lub wydruk zgłoszenia potwierdzonego przez organ; dopóki organ go nie potwierdził, kopia z adnotacją o tym;
- przy §54: kopia lub wydruk zezwolenia, także gdy w danym kursie jadą odpady inne niż niebezpieczne;
- przy zwolnieniu dla Entsorgungsfachbetrieb: aktualny certyfikat.
Przy przemieszczeniu transgranicznym dochodzą dokumenty samej przesyłki (Annex VII albo dokumenty notyfikacji).
Przewóz przez granicę: Annex VII, notyfikacja i DIWASS
Zgłoszenie z §53 lub zezwolenie z §54 dotyczy przewoźnika. Procedurę dla konkretnej przesyłki określa rozporządzenie (UE) 2024/1157, stosowane od 21 maja 2026 r.: przy kwalifikujących się odpadach do odzysku jest to Annex VII (art. 18), w innych przypadkach uprzednie pisemne zgłoszenie i zgoda (notyfikacja).
Federalne ministerstwo środowiska (BMUKN) i kraje związkowe ogłosiły 28 kwietnia 2026 r., że przy przemieszczeniach z art. 18 do 31 grudnia 2026 r. nie będą nakładane sankcje za prowadzenie Annex VII na papierze, jeśli dokumenty są wożone w pojeździe i sporządzone na nowym wzorze. Najpóźniej od 1 stycznia 2027 r. obowiązuje forma elektroniczna. Okres przejściowy nie dotyczy notyfikacji: tu DIWASS jest obowiązkowy od 21 maja 2026 r.
Kontrole i sankcje
Przestrzeganie KrWG nadzorują organy krajów związkowych. Przy kontroli przemieszczeń odpadów współdziałają z nimi służby celne i Federalny Urząd Logistyki i Mobilności (BALM, §11 ust. 2 AbfVerbrG). Wobec firm bez siedziby i oddziału w Niemczech kary za przewóz drogowy nakłada BALM (§69 ust. 4 KrWG).
Brak zgłoszenia z §53
Przewóz odpadów innych niż niebezpieczne bez zgłoszenia albo na nieaktualnym zgłoszeniu.
Skutek: kara do 10 000 € (§69 ust. 2 pkt 1 KrWG).
Odpad niebezpieczny bez §54
Firma ma tylko zgłoszenie z §53, a ładunek ma kod odpadu niebezpiecznego.
Skutek: kara do 100 000 € (§69 ust. 1 pkt 7 KrWG).
Brak tablic „A” lub dokumentu
Pojazd bez oznakowania albo kierowca bez kopii zgłoszenia lub zezwolenia.
Skutek: kara do 10 000 € za każde z tych naruszeń (§69 ust. 2 pkt 13 i 15 KrWG, §15 AbfAEV).
Nielegalne przemieszczenie
Zła procedura przesyłki, np. Annex VII zamiast notyfikacji.
Skutek: kara do 50 000 € (odpady niebezpieczne) lub 20 000 € (§18 AbfVerbrG). W określonych przypadkach przestępstwo z §326 StGB.
Podane kwoty to górne granice. Wysokość kary w konkretnej sprawie ustala organ. Skutek pośredni bywa poważniejszy niż sama kara: grzywna powyżej 2 500 € może podważyć wiarygodność firmy przy kolejnym zgłoszeniu lub wniosku o zezwolenie.
Kwestie sporne i do rozstrzygnięcia dla konkretnej firmy
- Który kraj związkowy jest właściwy przy samym tranzycie? Przepis mówi o miejscu, gdzie działalność jest wykonywana „po raz pierwszy”. Przy przejeździe przez kilka krajów związkowych trzeba to ustalić indywidualnie.
- Jazda między złożeniem a potwierdzeniem zgłoszenia. AbfAEV przewiduje sytuację, w której organ jeszcze nie potwierdził zgłoszenia. Organ może jednak nałożyć warunki albo zakazać działalności, więc ryzyko zależy od kompletności dokumentów.
- Ładunki mieszane i niepewna klasyfikacja. O wyborze między §53 i §54 decyduje klasyfikacja odpadu według niemieckiego wykazu (AVV). Kod z gwiazdką oznacza co do zasady odpad niebezpieczny (§3 AVV), a więc §54, nawet jeśli reszta ładunku to odpady inne niż niebezpieczne. Organ może w wyjątkowych przypadkach ocenić odpad inaczej.
Wymagania w innych krajach na trasie opisujemy w przeglądzie Transport odpadów po Europie w 2026/2027.
Najczęstsze pytania
Czy polskie BDO wystarczy do przewozu odpadów w Niemczech?
Nie. BDO to polska rejestracja. Zawodowy przewóz odpadów w Niemczech wymaga zgłoszenia z §53 albo zezwolenia z §54 KrWG, chyba że firma mieści się w ustawowym wyjątku. Przy odpadach niebezpiecznych potrzebne jest osobne zezwolenie z §54 – szczegóły w osobnym artykule.
Czy zgłoszenie jest potrzebne, jeśli tylko przejeżdżam przez Niemcy?
Co do zasady tak. AbfAEV obejmuje działalność wykonywaną na terytorium Niemiec w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów, a ustawa nie zwalnia tranzytu.
Czy ze zgłoszeniem z §53 mogę wozić odpady niebezpieczne?
Nie. Odpady niebezpieczne wymagają zezwolenia z §54 albo podstawy do zwolnienia, np. certyfikatu Entsorgungsfachbetrieb w odpowiednim zakresie. Szczegóły opisujemy w artykule o §54 KrWG.
Jak długo ważne jest zgłoszenie z §53?
Przepisy nie przewidują terminu wygaśnięcia. Organ może jednak ograniczyć działalność w czasie, a przy zmianie istotnych danych (np. firmy lub osób kierujących) zgłoszenie składa się ponownie.
Czy niemieckie zgłoszenie wystarczy w innych krajach UE?
Zgłoszenie i zezwolenie z KrWG to uprawnienia niemieckie. Wymagania wobec przewoźnika w innych krajach trasy wynikają z ich prawa krajowego i trzeba je sprawdzić osobno.
Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?
KrWG przewiduje karę do 10 000 € za brak zgłoszenia z §53 i do 100 000 € za przewóz odpadów niebezpiecznych bez zezwolenia z §54. Wobec firm zagranicznych postępowanie prowadzi BALM.