Polski 
English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Permitra • Nederland • VIHB / NIWO • 2026–2027
Vergunning voor afvaltransport in Nederland – de VIHB-lijst, NIWO en ILT-controles
Vervoert u afval naar Nederland, vanuit Nederland of over Nederlands grondgebied? Wij leggen uit wat de Nederlandse VIHB-lijst is, wie eronder valt, of het ook geldt voor vervoerders uit andere EU-landen en hoe de lijst samenhangt met Annex VII en DIWASS. Het artikel is bedoeld voor vervoerders in Nederland en België en voor buitenlandse vervoerders die op Nederlands grondgebied rijden.
- Wet milieubeheer, art. 10.55
- Verordening (EU) 2024/1157
- Stand van de regelgeving 10.11.2026
Het kortste antwoord
Ja – ook een buitenlandse afvalvervoerder heeft een vermelding op de Nederlandse VIHB-lijst nodig
De Nederlandse Wet milieubeheer verbiedt het bedrijfsmatig vervoeren van andere afvalstoffen dan huishoudelijk afval, gevaarlijk afval inbegrepen, zonder vermelding op de lijst van vervoerders, inzamelaars, handelaars en bemiddelaars, de VIHB-lijst. De lijst wordt bijgehouden door NIWO.
De inspectie ILT stelt uitdrukkelijk dat de verplichting ook geldt voor een buitenlandse vervoerder en voor elk transport over Nederlands grondgebied. Een buitenlandse registratie, zoals het Poolse BDO, of een DIWASS-account vervangt deze vermelding niet.
Voordat u een opdracht aanneemt
Drie afzonderlijke vragen
- Bedrijf: heeft het een actieve VIHB-vermelding met de letter V?
- Afval: Annex VII of kennisgeving?
- Systemen: DIWASS, en vanaf 2027 ook voor Annex VII.
Wat de VIHB-lijst is en wie haar bijhoudt
De afkorting VIHB staat voor vier Nederlandse woorden: vervoerders, inzamelaars, handelaars, bemiddelaars. De lijst omvat dus vervoerders, inzamelaars, handelaars en bemiddelaars in afvalstoffen. Een bedrijf wordt vermeld voor een of meer van deze activiteiten, wat blijkt uit het vermeldingsnummer: zes cijfers en vier letters, waarbij een „X” betekent dat de activiteit ontbreekt (bijvoorbeeld 512345 VXXX is uitsluitend vervoer).
Wet milieubeheer
Art. 10.55: verbod op vervoer, handel en bemiddeling zonder vermelding. Art. 10.45: verbod op inzamelen zonder vermelding.
BIA en RIA
Het Besluit inzamelen afvalstoffen (BIA) en de ministeriële Regeling (RIA) bepalen de criteria voor de vermelding en de verplichtingen in het voertuig.
NIWO
Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie, aangewezen door de minister van Infrastructuur en Waterstaat.
De VIHB-vermelding is de Nederlandse tegenhanger van een nationale registratie van afvalvervoerders, zoals in Polen de BDO-inschrijving voor het desbetreffende bereik en in Duitsland de melding of vergunning op grond van §53/§54 KrWG. Elk van deze bevoegdheden geldt op het grondgebied van het eigen land.
Voor wie de verplichting tot vermelding geldt
Het verbod van art. 10.55 Wet milieubeheer betreft vervoer „voor anderen, tegen vergoeding” van afval dat in het Nederlandse recht bedrijfsafvalstoffen heet (afval dat niet van huishoudens afkomstig en niet gevaarlijk is) en van gevaarlijke afvalstoffen. In de praktijk gaat het om vrijwel elke opdracht die een transportbedrijf ontvangt.
| Situatie | VIHB-vermelding nodig? | Grondslag |
|---|---|---|
| Niet-gevaarlijk afval, bedrijfsmatig vervoer | Ja (letter V) | Wm art. 10.55 lid 1 onder a |
| Gevaarlijk afval, bedrijfsmatig vervoer | Ja – de VIHB-lijst omvat ook gevaarlijk afval | Wm art. 10.55 lid 1 onder a |
| Vervoerder uit een ander EU-land | Ja, net als een Nederlands bedrijf | NIWO; ILT – controlerichtlijnen |
| Doorvoer door Nederland | Volgens ILT ja – de verplichting geldt voor vervoer over Nederlands grondgebied; de wet voorziet niet in een uitzondering voor doorvoer | Wm art. 10.55; ILT |
| Expediteur die het vervoer slechts uitbesteedt aan een andere vervoerder | Volgens NIWO niet als bemiddelaar (B); de vervoerder die het transport uitvoert heeft de vermelding nodig | NIWO – toelichting |
| Handel en bemiddeling in afval | Ja (letters H, B) | Wm art. 10.55 lid 1 onder b en c |
| Inzamelen van afval bij producenten in Nederland | Ja (letter I); een I-vermelding omvat ook vervoer | Wm art. 10.45 en 10.55 lid 2 |
Voor het inzamelen van afgewerkte olie, scheepsafval en kleine hoeveelheden gevaarlijk afval (tot 200 kg of 200 l per overdracht) is daarnaast een vergunning van de minister nodig (inzamelvergunning). De VIHB-vermelding komt daar niet voor in de plaats (Wm art. 10.45 lid 1 onder b, BIA art. 9).
Wat uit de vermelding op de VIHB-lijst voortvloeit
De vermelding is geen eenmalige formaliteit. Er zijn verplichtingen aan verbonden die worden gecontroleerd bij een voertuigcontrole en op het bedrijfsadres.
Onbeperkt, met toetsing
De vermelding heeft geen einddatum. NIWO controleert minstens eens per 5 jaar of het bedrijf nog aan de criteria voldoet (RIA art. 5 lid 5).
Betrouwbaarheid, soms deskundigheid
De vervoerder toont de betrouwbaarheid aan van de personen die het bedrijf leiden.
Kopie van het NIWO-certificaat
De bestuurder moet een gewaarmerkte kopie van het certificaat bij zich hebben. NIWO levert voor voertuigen exemplaren met de opdruk „KOPIE”; zelf gemaakte kopieën worden niet geaccepteerd (BIA art. 6 jo. RIA art. 2).
Vervoersgegevens gedurende 5 jaar
De vervoerder registreert van wie hij het afval heeft ontvangen en aan wie hij het heeft overgedragen, de aanduiding en de hoeveelheid, en bewaart die gegevens minstens 5 jaar (Wm art. 10.55 lid 5–6).
Het papieren certificaat is alleen geldig als het bedrijf op de openbare, elektronische VIHB-lijst staat. De vermelding vervalt onder meer op verzoek van het bedrijf, bij onjuiste gegevens en na het onherroepelijk intrekken van de communautaire vergunning op grond waarvan zij is verleend (RIA art. 6).
Grensoverschrijdend transport: Annex VII, kennisgeving en DIWASS
De VIHB-vermelding bepaalt of het bedrijf in Nederland afval mag vervoeren. Welk document een bepaalde zending moet vergezellen, volgt uit Verordening (EU) 2024/1157, die van toepassing is sinds 21 mei 2026. In Nederland heet zij de EVOA en ILT houdt toezicht.
- 21.05.2026
Nieuwe verordening
Kennisgevingen in DIWASS; nieuw Annex VII-formulier en nieuwe eisen aan de overeenkomst.
- tot 31.12.2026
Annex VII op papier
ILT staat een papieren Annex VII toe, maar uitsluitend op het nieuwe model.
- 01.01.2027
Annex VII in DIWASS
Melding 2 werkdagen voor het transport; de vervoerder moet een account in DIWASS hebben.
Data volgens ILT (het uitstel van de Annex VII-verplichting in DIWASS tot 1.01.2027 is overeengekomen op 27.03.2026).
De groene lijst voor nuttige toepassing betekent in beginsel de informatieprocedure van art. 18 en het Annex VII-document. Gevaarlijk afval, mengsels en afval voor verwijdering vereisen een kennisgeving en toestemming van de bevoegde autoriteiten. Wanneer Nederland in een kennisgeving slechts doorvoerland is, geeft ILT stilzwijgend toestemming 30 dagen nadat de autoriteit van bestemming de kennisgeving heeft bevestigd.
Vanaf 1 januari 2027 kiest de organisator van de overbrenging in de Annex VII-melding de vervoerder uit DIWASS. Een bedrijf zonder actief account wordt niet in het document opgenomen, ook niet als het een geldige VIHB-vermelding heeft. Het werkt ook andersom: een DIWASS-account vervangt de VIHB-vermelding niet.
Controles, veelvoorkomende problemen en sancties
ILT controleert afvaltransporten over de weg, het water en het spoor, en ook bij bedrijven, waarbij ze op basis van risico selecteert. Ze werkt samen met de politie, de douane, de NVWA, de Koninklijke Marechaussee en de regionale milieudiensten. Controleurs kunnen een voertuig laten stoppen en naar een aangewezen plaats laten rijden, de lading onderzoeken, monsters nemen en documenten opvragen. De gecontroleerde is verplicht mee te werken.
Geen VIHB-vermelding
Het bedrijf heeft een BDO-registratie en een communautaire vergunning, maar staat niet op de VIHB-lijst.
Gevolg: vervoer in strijd met art. 10.55 Wm, dus een economisch delict.
Verkeerde kopie van het certificaat
In de cabine ligt een scan, fotokopie of gelamineerd document in plaats van de door NIWO uitgegeven kopie met „KOPIE”.
Gevolg: het vereiste document ontbreekt in het voertuig.
Vermelding ongemerkt vervallen
Wijziging van de vennootschap, ingetrokken communautaire vergunning of verouderde gegevens na een NIWO-toetsing.
Gevolg: het certificaat in de cabine bevestigt de bevoegdheid niet, want de elektronische lijst is doorslaggevend.
Document past niet bij de lading
Oud model van Annex VII, ontbrekende handtekening van de vervoerder of een lading die niet overeenkomt met de omschrijving van het afval.
Gevolg: aanhouding tot opheldering; een herstelmaatregel kan het terugvoeren van het afval zijn.
Sancties volgens het Nederlandse recht
Overtreding van art. 10.55 Wet milieubeheer is een economisch delict in de zin van de Wet op de economische delicten (WED, art. 1a). Een opzettelijke overtreding wordt bestraft met maximaal 2 jaar gevangenisstraf, taakstraf of een geldboete van de vierde categorie, die per 1.01.2026 maximaal 27 500 € bedraagt. Een niet-opzettelijke overtreding is een overtreding: hechtenis van maximaal 6 maanden, taakstraf of dezelfde geldboete. Tegen een vennootschap kan de rechter een boete van een hogere categorie opleggen (tot 110 000 €), alsook bijkomende straffen, bijvoorbeeld gehele of gedeeltelijke stillegging van de onderneming voor ten hoogste een jaar.
Daarnaast past ILT bestuursrechtelijke maatregelen toe: een waarschuwing, een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom. Illegale overbrenging van afval, los van het ontbreken van een vermelding, wordt met zwaardere straffen bedreigd (WED art. 1a onder 1°).
Betwiste kwesties en vragen die per bedrijf moeten worden beantwoord
- Vervoer van eigen afval met eigen materieel. De wet betreft vervoer „voor anderen, tegen vergoeding”. Een producent die zijn eigen afval vervoert, valt niet onder de letterlijke tekst van de bepaling, maar de ILT-richtlijnen spreken in het algemeen over een „vervoerder”. Het is verstandig dit vóór de eerste rit vast te stellen.
- Doorvoer zonder laden en lossen. De wet bevat geen uitzondering en ILT wijst op de verplichting bij elk vervoer over Nederlands grondgebied. Wij hebben geen rechtspraak gevonden die dat weerlegt.
- Cabotage en binnenlands vervoer in Nederland. Wanneer een partij in Nederland afval overdraagt aan een ontvanger in Nederland, ontvangt de vervoerder een Nederlandse afvalbegeleidingsbrief (begeleidingsbrief, Wm art. 10.39). De documenten uit Verordening 2024/1157 gelden voor overbrengingen tussen staten.
- Bereik van de letters in de vermelding. Een bedrijf dat naast vervoer ook afval koopt en verkoopt of de inzameling bij producenten organiseert, heeft een vermelding nodig die deze activiteiten omvat (H, B, I) en niet alleen V.
- Overgang naar de nieuwe verordening in het Nederlandse recht. De Wet milieubeheer in de versie van 22.10.2026 verwijst nog naar Verordening 1013/2006. Verwijzingen worden gelezen als verwijzingen naar 2024/1157 (art. 85 lid 8); de aanpassing van de wet is in het wetgevingstraject.
Meer over hoe nationale bevoegdheden op een route door meerdere landen samenhangen: Afvaltransport door Europa in 2026–2027.
Veelgestelde vragen
Volstaat een Poolse BDO-registratie voor afvaltransport in Nederland?
Nee. BDO heeft betrekking op activiteiten in Polen. De Nederlandse wet vereist een vermelding op de VIHB-lijst en ILT geeft aan dat dit ook voor buitenlandse vervoerders geldt. Het Poolse BDO vervangt de VIHB-vermelding niet.
Omvat de VIHB-vermelding ook gevaarlijk afval?
Ja. De VIHB-lijst heeft betrekking op zowel gevaarlijk als niet-gevaarlijk afval (met uitzondering van huishoudelijk afval). Voor het vervoer van gevaarlijk afval gelden bovendien afzonderlijke voorschriften, onder meer de kennisgevingsprocedure bij overbrenging tussen staten.
Is bij doorvoer door Nederland ook een vermelding nodig?
Volgens ILT wel: een vervoerder die afval over Nederlands grondgebied vervoert, moet op de VIHB-lijst staan en een kopie van het certificaat kunnen tonen. De wet bevat geen uitzondering voor doorvoer.
Hoe lang is een vermelding op de VIHB-lijst geldig?
Onbeperkt, zolang het bedrijf aan de criteria voldoet. NIWO controleert dat minstens eens per 5 jaar en de vermelding vervalt onder meer na het intrekken van de communautaire vergunning op grond waarvan zij is verleend.
Vervangt een DIWASS-account de VIHB-vermelding?
Nee. DIWASS dient voor de uitwisseling van overbrengingsdocumenten (kennisgevingen en vanaf 1.01.2027 ook Annex VII). De VIHB-vermelding is de nationale bevoegdheid om in Nederland afval te vervoeren. Beide zijn nodig.
Welke straffen staan er op vervoer zonder vermelding?
Het is een economisch delict: bij opzet maximaal 2 jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie (vanaf 2026 tot 27 500 €), voor een vennootschap is een hogere categorie mogelijk. ILT kan ook bestuursrechtelijke maatregelen toepassen, waaronder lasten onder dwangsom.