DIWASS po 21 maja 2026 r. — co musi wiedzieć przewoźnik odpadów?

Od 21 maja 2026 r. DIWASS zmienia zasady międzynarodowego transportu odpadów. Sprawdź, co musi mieć przewoźnik, kiedy wystarczy Annex VII i jakie dokumenty przygotować do kontroli.

W teorii DIWASS ma służyć do elektronicznej obsługi dokumentów, zgłoszeń i załączników. W praktyce — według naszej aktualnej wiedzy — system nie jest jeszcze w pełni przygotowany do normalnego działania dla wszystkich przypadków, szczególnie dla transportów na Annex VII. Dlatego obecnie najważniejsze jest, aby firmy biorące udział w transporcie miały aktywne konto w DIWASS ze statusem „WAŻNE”.

TL;DR

DIWASS od 21 maja 2026 r. — co zmieniło się dla przewoźnika?

Najważniejsza zmiana jest taka, że przy międzynarodowym transporcie odpadów nie wystarczy już tylko papierowy dokument w kabinie.

Od 21 maja 2026 r. uczestnicy przemieszczenia odpadów powinni być zarejestrowani w DIWASS. Komisja Europejska wskazuje, że DIWASS nie pozwala ręcznie wpisać danych operatora przy tworzeniu dokumentu — firma musi być wcześniej zarejestrowana, inaczej nie pojawi się na liście wyboru w systemie. Źródło

Dotyczy to w szczególności takich podmiotów jak:

• person who arranges the shipment, czyli firma organizująca przemieszczenie,
• waste producer, czyli wytwórca odpadu,
• carrier, czyli przewoźnik,
• consignee, czyli odbiorca/importer,
• facility, czyli instalacja odzysku lub unieszkodliwiania.

Rejestracja w DIWASS jest technicznym warunkiem, aby firma mogła być wybrana w dokumentach dotyczących transportu odpadu. Sama rejestracja nie oznacza jednak, że firma automatycznie posiada wymagane zezwolenia na transport lub przetwarzanie odpadów. Źródło

Okres przejściowy do 31 grudnia 2026 r.

Dla transportów na Annex VII, czyli głównie dla odpadów z zielonej listy przeznaczonych do odzysku, obowiązuje okres przejściowy od 21 maja do 31 grudnia 2026 r.

W tym okresie Annex VII może być nadal obsługiwany głównie w formie papierowej. Komisja Europejska wskazuje, że z powodu problemów technicznych z pełnym działaniem systemu dokumenty Annex VII mają być w tym czasie obsługiwane tak jak wcześniej, czyli przede wszystkim papierowo.

Bardzo ważne: niemieckie ministerstwo środowiska BMUKN wskazało, że w okresie przejściowym nie powinny być nakładane sankcje, jeżeli dokumenty Annex VII i inne wymagane dokumenty są przygotowane papierowo i dołączone do transportu, gdy nie jest możliwe ich elektroniczne przygotowanie. Jednocześnie podkreślono, że wszyscy uczestnicy przemieszczeń nadal muszą bez zwłoki zarejestrować się w DIWASS. Źródło

W praktyce oznacza to:

do 31 grudnia 2026 r. można używać papierowego Annex VII, ale firmy uczestniczące w transporcie powinny posiadać ważne konto DIWASS.

Nowy wzór Annex VII 2026 — co musi zawierać dokument?

Od 21 maja 2026 r. należy używać nowego wzoru Annex VII wynikającego z rozporządzenia UE 2024/1157. BMUKN potwierdza, że nawet przy dokumentowaniu papierowym trzeba stosować nowy formularz Annex VII z rozporządzenia 2024/1157.

Nowy formularz zawiera m.in.:

• dane osoby organizującej przemieszczenie,
• dane importera/odbiorcy,
• rzeczywistą ilość odpadu,
• rzeczywistą datę przemieszczenia,
• dane przewoźników,
• dane wytwórcy odpadu,
• miejsce rozpoczęcia przemieszczenia,
• dane instalacji odzysku lub laboratorium,
• kod odpadu,
• państwa wysyłki, tranzytu i przeznaczenia,
• podpisy i potwierdzenia odbioru oraz odzysku odpadu.

Podpowiedź praktyczna: kierowca nie powinien wyjeżdżać z odpadem, jeżeli Annex VII jest stary, niekompletny, bez danych przewoźnika, bez kodu odpadu albo bez jasnego wskazania odbiorcy i instalacji.

Czy kierowca powinien mieć przy sobie kontrakt?

Tak — praktycznie rekomendujemy, aby kierowca miał przy sobie kopię kontraktu między stronami, szczególnie przy transporcie na Annex VII.

Przepisy i wzory dokumentów wskazują, że przy przemieszczeniach na Annex VII musi istnieć pisemna umowa. W nowym Annex VII znajduje się oświadczenie, że z odbiorcą oraz — jeżeli dotyczy — z prowadzącym instalację została zawarta obowiązująca umowa na piśmie.

W załączonym wzorze kontraktu Annex VII wskazano również obowiązek udostępnienia kopii kontraktu na żądanie właściwych organów. Dotyczy to zarówno osoby organizującej przemieszczenie, jak i odbiorcy.

Dlatego nasza rekomendacja jest prosta:

kierowca powinien mieć przy sobie kopię kontraktu albo co najmniej możliwość natychmiastowego okazania go podczas kontroli.

Najlepiej przygotować kierowcy komplet:

• nowy Annex VII,
• CMR,
• kopię kontraktu Annex VII,
• dokumenty handlowe, jeżeli są wymagane,
• potwierdzenie, że przewoźnik posiada wymagane zezwolenia krajowe,
• instrukcję kontaktową w razie kontroli.

Co przewoźnik powinien sprawdzić przed załadunkiem?

Przed przyjęciem transportu odpadu przewoźnik powinien sprawdzić kilka rzeczy.

1. Czy wszystkie firmy mają konto w DIWASS?

W okresie przejściowym najważniejsze jest, aby uczestnicy transportu mieli aktywne konto w DIWASS ze statusem „WAŻNE”.

Dotyczy to szczególnie:

• załadowcy / organizatora przemieszczenia,
• odbiorcy,
• instalacji,
• przewoźnika.

Jeżeli kontrahent nie ma konta DIWASS, transport może być problematyczny, bo firma nie będzie możliwa do wybrania w systemie, gdy dokumentacja będzie przygotowywana elektronicznie. Komisja Europejska wskazuje, że brak rejestracji operatora uniemożliwia jego wybór w dokumentach DIWASS.

2. Czy używany jest nowy Annex VII?

Od 21 maja 2026 r. należy stosować nowy wzór Annex VII – PDF do pobrania

Nie wystarczy „jakiś stary załącznik VII”, który klient miał zapisany od lat. Warto sprawdzić układ formularza i podstawę prawną.

3. Czy jest kontrakt Annex VII?

Przy transportach na Annex VII musi istnieć pisemna umowa między odpowiednimi stronami. Najczęściej będzie to umowa między osobą organizującą przemieszczenie a odbiorcą, a w praktyce również z instalacją, jeżeli jest oddzielnym podmiotem.

Kontrakt Annex VII ENG – wzór do pobrania

4. Czy dane w dokumentach są spójne?

Najczęstsze problemy podczas kontroli wynikają nie z braku dokumentu, ale z rozbieżności.

Sprawdź, czy zgadzają się:

• kod odpadu,
• opis odpadu,
• masa,
• miejsce załadunku,
• miejsce rozładunku,
• dane odbiorcy,
• dane instalacji,
• dane przewoźnika,
• kraje tranzytu,
• numery rejestracyjne, jeżeli zostały wpisane,
• CMR i Annex VII.

Jeżeli Annex VII mówi jedno, a CMR drugie — transport jest ryzykowny.

Co zrobić, jeśli kontrahent nie ma konta DIWASS?

Najpierw trzeba ustalić, czy transport jedzie na:

• Annex VII, czyli zielona lista,
• czy w procedurze notification, czyli z wcześniejszym zgłoszeniem i zgodą organów.

Jeżeli jest to Annex VII, w okresie przejściowym do 31 grudnia 2026 r. można nadal używać papierowego dokumentu, ale kontrahent powinien jak najszybciej zarejestrować się w DIWASS.

Jeżeli jest to transport wymagający notification, sytuacja jest poważniejsza. Dla procedury zgłoszeniowej obowiązek używania DIWASS obowiązuje od 21 maja 2026 r. i okres przejściowy dla papierowego Annex VII nie dotyczy takich transportów.

W praktyce warto wysłać klientowi krótką wiadomość:

Prosimy o potwierdzenie, czy Państwa firma posiada aktywne konto DIWASS ze statusem „WAŻNE”. Prosimy również o przesłanie nowego Annex VII, kopii kontraktu Annex VII oraz potwierdzenie, że wszystkie dane w dokumentach są zgodne z rzeczywistym transportem.

Kontrola transportu odpadów — kiedy przewoźnik może mieć problem?

Przewoźnik może mieć problem, jeżeli:

• nie ma przy sobie nowego Annex VII,
• Annex VII jest na starym wzorze,
• brakuje kontraktu albo nie można go szybko okazać,
• przewoźnik nie jest wskazany w dokumentach,
• dane z CMR i Annex VII są różne,
• kod odpadu jest błędny,
• odbiorca lub instalacja nie zgadza się z dokumentami,
• firmy uczestniczące w transporcie nie mają ważnego konta DIWASS,
• transport wymaga notification, a nie ma zgody w DIWASS,
• przewoźnik nie posiada wymaganych krajowych zezwoleń na transport odpadów.

DIWASS nie zastępuje zezwoleń krajowych. Jeżeli dany kraj wymaga rejestracji przewoźnika odpadów, samo konto DIWASS nie wystarczy.

Najważniejsze zasady dla przewoźnika

Na dziś najlepiej przyjąć prostą procedurę:

1. Sprawdź, czy transport jest odpadem.
2. Ustal, czy jedzie na Annex VII, czy wymaga notification.
3. Sprawdź, czy wszystkie strony mają ważne konto DIWASS.
4. Używaj nowego wzoru Annex VII od 21 maja 2026 r.
5. Daj kierowcy kopię Annex VII, CMR i kontraktu.
6. Sprawdź zgodność danych przed załadunkiem.
7. Nie traktuj konta DIWASS jako zamiennika zezwoleń krajowych.

Podsumowanie

DIWASS miał od 21 maja 2026 r. wprowadzić pełną cyfryzację transportów odpadów w UE. W praktyce system nadal jest w fazie wdrażania, a dla transportów na Annex VII obowiązuje okres przejściowy do 31 grudnia 2026 r.

Nie oznacza to jednak, że można ignorować nowe obowiązki.

Najważniejsze dla przewoźnika jest obecnie:

ważne konto DIWASS, nowy wzór Annex VII, kopia kontraktu, zgodność danych i komplet dokumentów w kabinie.

Jeżeli którykolwiek z tych elementów nie jest spełniony, transport może zostać zakwestionowany podczas kontroli. W transporcie odpadów lepiej zatrzymać temat przed załadunkiem niż tłumaczyć go później na drodze.