Zezwolenie na transport odpadów w Belgii – trzy regiony, trzy systemy

Gospodarka odpadami należy w Belgii do regionów. Każdy z nich ma własny akt prawny, własny organ i własny rejestr przewoźników. Przy przywozie i wywozie odpadów te same organy regionalne są właściwymi organami w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2024/1157. Wyjątkiem jest tranzyt w procedurze notyfikacji, którym zajmuje się wspólny organ międzyregionalny (punkt 05).

Przy zdaniu „mam zezwolenie na Belgię” trzeba więc doprecyzować, którego regionu dotyczy dokument i jakiego rodzaju odpadów.

Zgodnie z art. 6.1.2.1 VLAREMA przewoźnik odpadów musi mieć rejestrację przewoźnika. Przewoźnikiem jest w rozumieniu VLAREMA podmiot, który zawodowo przewozi odpady na zlecenie osób trzecich (art. 1.2.1). Rejestracja jest ważna 10 lat (art. 6.1.2.3) i nie przechodzi na inny podmiot (art. 6.1.2.4). Przepisy o rejestracji przewoźnika nie rozróżniają odpadów niebezpiecznych i innych; przy niebezpiecznych dochodzą wymagania ADR.

Jeżeli firma transportowa sama zbiera odpady, handluje nimi lub pośredniczy w obrocie odpadami przewożonymi z Flandrii lub w jej obrębie, przepisy wymagają od niej rejestracji jako zbierający, handlowiec lub pośrednik (art. 6.1.3.1).

W przewozie odpadów we Flandrii dokumentem przewozowym jest formularz identyfikacyjny (identificatieformulier). Od 1 stycznia 2023 r. musi to być formularz cyfrowy z systemu zatwierdzonego przez OVAM (art. 6.1.1.2 i 6.1.5.1 VLAREMA).

W Walonii działalność w zakresie odpadów wymagająca rejestracji lub agrément jest dozwolona dopiero po ich uzyskaniu (art. 83 dekretu z 9.03.2023). Takie uprawnienia wydaje się co do zasady na maksymalnie 5 lat (art. 84) i nie można ich przenieść na inny podmiot (art. 83).

Dawna informacja, że walońska rejestracja jest bezterminowa, jest nieaktualna.

W Regionie Stołecznym Brukseli rejestr przewoźników odpadów prowadzi Bruxelles Environnement. Rejestracji potrzebuje, kto zawodowo przewozi odpady na zlecenie. Brukselska rejestracja obejmuje odpady inne niż niebezpieczne i niebezpieczne.

Rejestracja jest bezterminowa, ale co 5 lat przewoźnik potwierdza, że kontynuuje działalność.

Od 21 maja 2026 r. przemieszczanie odpadów między państwami reguluje rozporządzenie (UE) 2024/1157. Regionalna rejestracja przewoźnika i procedura przesyłki to dwie odrębne sprawy: jedna nie zastępuje drugiej.

• Annex VII (art. 18): kwalifikujące się odpady przeznaczone do odzysku. Dokument wypełniają wszyscy uczestnicy, a organizator ma umowę z odbiorcą. Jeżeli informacje nie są dostępne online, organizator i przewoźnik zapewniają je w pojeździe w inny sposób.
• Notyfikacja: przewóz wymaga uprzedniej zgody właściwych organów. Przy przywozie i wywozie są to OVAM, SPW lub Bruxelles Environnement. Przy tranzycie przez Belgię jest to Commission interrégionale de l’Emballage (CIE/IVC).
• DIWASS: OVAM informuje, że elektroniczny Annex VII jest obowiązkowy od 1 stycznia 2027 r., a zgłoszenia transportu w procedurze notyfikacji są cyfrowe od 21 maja 2026 r. Przewoźnik wykonujący przewóz musi być wskazany w dokumencie.

Szerszy kontekst trasy przez kilka państw: Transport odpadów po Europie w 2026/2027.

Kontrole przewozu odpadów prowadzą regionalne inspekcje środowiskowe: we Flandrii Departement Omgeving, w Walonii departament policji i kontroli SPW, w Brukseli Bruxelles Environnement. Sprawdzają uprawnienie przewoźnika w danym regionie, dokument przewozowy i jego zgodność z ładunkiem.

Sankcje. Rozporządzenie 2024/1157 (art. 63) wymaga od państw kar skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających, co najmniej grzywien oraz cofnięcia lub zawieszenia uprawnień. W Walonii rejestrację lub agrément można zawiesić do 6 miesięcy albo cofnąć (art. 86 dekretu). Kwot nie podajemy, bo zależą od przepisów regionu i okoliczności sprawy.

• Zakres rejestracji. Które regionalne rejestracje są potrzebne, zależy m.in. od regionów na trasie, rodzaju odpadów i uprawnień, które firma już ma. Odpowiedź ustala się indywidualnie dla modelu działalności firmy.
• Klasyfikacja odpadu. W Walonii od tego, czy odpad jest niebezpieczny, zależy rodzaj uprawnienia (rejestracja albo agrément). Błąd w klasyfikacji oznacza brak właściwego uprawnienia.
• Przewoźnik czy organizator? Firma, która sama zbiera odpady, handluje nimi lub pośredniczy w obrocie, może potrzebować innych uprawnień niż przewoźnik działający na zlecenie.
• Papierowy Annex VII w 2026 r. Odroczenie do 31.12.2026 ogłosiła OVAM. Przy trasie z Walonii lub Brukseli i przez inne państwa liczy się stanowisko każdego właściwego organu.