Polski 
English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Permitra • Duitsland • gevaarlijk afval
Vervoer van gevaarlijk afval in Duitsland – vergunning volgens §54 KrWG
Hebt u een opdracht voor afval met een sterretjescode naar, uit of door Duitsland? Wij leggen uit wanneer een vervoerder een vergunning volgens §54 KrWG nodig heeft, wat de Duitse autoriteit beoordeelt, welke uitzonderingen er zijn en waarin de vergunning verschilt van ADR en de kennisgeving van de overbrenging.
- Kreislaufwirtschaftsgesetz (KrWG)
- Anzeige- und Erlaubnisverordnung (AbfAEV)
Het korte antwoord
Gevaarlijk afval in Duitsland vraagt om een vergunning, niet om een melding
Wie in Duitsland beroepsmatig gevaarlijk afval vervoert, heeft een vergunning volgens §54 KrWG nodig. De melding volgens §53 KrWG geldt alleen voor niet-gevaarlijk afval. De verplichting geldt ook voor bedrijven die in het buitenland gevestigd zijn en voor activiteiten in Duitsland in het kader van een grensoverschrijdende overbrenging, waaronder doorvoer.
Een inschrijving of vergunning uit het land van vestiging, bijvoorbeeld in Nederland of België, is geen Duitse vergunning volgens §54.
Voordat u de opdracht aanneemt
Drie afzonderlijke kwesties
- Vervoerder: vergunning volgens §54 of een uitzondering.
- Lading: is het afval een gevaarlijk goed in de zin van ADR?
- Overbrenging: kennisgeving en toestemmingen voor de overbrenging.
Wanneer is een vergunning volgens §54 KrWG nodig?
Een vergunning is nodig voor bedrijven die gevaarlijk afval inzamelen, vervoeren, verhandelen of daarin bemiddelen (§54 lid 1 KrWG). Of afval gevaarlijk is, bepaalt de Duitse afvalstoffenlijst (AVV, Abfallverzeichnis-Verordnung): een code met een sterretje is in beginsel gevaarlijk afval.
| Onderdeel | §53 KrWG – melding | §54 KrWG – vergunning |
|---|---|---|
| Afval | Niet-gevaarlijk | Gevaarlijk |
| Aard | Melding van de activiteit, de autoriteit bevestigt de ontvangst | Besluit van de autoriteit voorafgaand aan de start van de activiteit |
| Verhouding | Niet nodig als het bedrijf een vergunning volgens §54 heeft (§53 lid 1) | Dekt ook het vervoer van niet-gevaarlijk afval |
| Autoriteit voor een buitenlands bedrijf | Autoriteit van de deelstaat (Bundesland) waar de activiteit in Duitsland voor het eerst wordt uitgevoerd (§7 lid 2 en §9 lid 2 AbfAEV) | |
| Territoriale geldigheid | Heel Duitsland (§54 lid 1 KrWG) | |
De regels over meldingen en vergunningen gelden ook voor activiteiten op Duits grondgebied in het kader van de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen (§1 lid 2 AbfAEV). Dat er in Duitsland niet wordt geladen of gelost, sluit de verplichting dus niet uit. De autoriteit kan aan de vergunning voorschriften verbinden (§54 lid 2 KrWG). Daarom telt niet alleen het document zelf, maar ook de reikwijdte ervan.
Wat beoordeelt de Duitse autoriteit?
De vergunning volgens §54 is geen formaliteit. De autoriteit verleent haar als het bedrijf twee dingen aantoont: de betrouwbaarheid (Zuverlässigkeit) en de vakkennis (Fachkunde) van de personen die de activiteit leiden en erop toezien (§54 lid 1 KrWG). De details staan in de AbfAEV.
Betrouwbaarheid
Beoordeeld worden de eigenaar en de leidinggevende personen. In de regel ontbreekt de betrouwbaarheid als een van hen in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een boete van meer dan 2 500 € heeft gekregen of is veroordeeld, onder meer wegens overtreding van het afvalstoffenrecht, het milieurecht, het vervoersrecht of de regels voor het vervoer van gevaarlijke goederen.
Vakkennis van de leiding
De persoon die verantwoordelijk is voor leiding en toezicht moet praktijkervaring in de betreffende activiteit hebben en een door de autoriteit erkende cursus hebben gevolgd. Hij of zij houdt de kennis ten minste eens per drie jaar bij via erkende cursussen en legt daarvan uit eigen beweging bewijs over.
Kennis van het personeel
Het overige personeel, ook de chauffeurs, moet in het bedrijf volgens een inwerkplan zijn opgeleid en de actuele regels voor zijn werk kennen. De autoriteit kan een schriftelijk plan verlangen.
De aanvraag wordt op een officieel formulier ingediend bij de bevoegde autoriteit van de deelstaat (§9 AbfAEV). Voor bedrijven uit Nederland, België en andere landen betekent dit een procedure in het Duits, met documenten uit het land van vestiging en uit Duitsland.
Uitzonderingen op de vergunningplicht
Niet iedereen met gevaarlijk afval in het voertuig heeft een vergunning volgens §54 nodig. De uitzonderingen zijn echter beperkt en moeten worden aangetoond.
Entsorgungsfachbetrieb
Een gecertificeerd „gespecialiseerd afvalbeheerbedrijf” (§56 KrWG) is alleen vrijgesteld voor de gecertificeerde activiteit. Het meldt de activiteit nog steeds volgens §53 en voegt het certificaat bij (§7 lid 1 AbfAEV).
Bijkomstige activiteit
De vrijstelling geldt voor bedrijven die afval vervoeren in het kader van een andere, hoofdzakelijke bedrijfsactiviteit. Een transportbedrijf dat het vervoer van afval als dienst aan klanten levert, valt niet onder deze uitzondering.
Andere gevallen
Terugname van afval door producenten en distributeurs, de overdracht van afgedankte voertuigen, bedrijven met een EMAS-registratie in bepaalde categorieën van activiteiten, zeevervoer en pakket- en koeriersdiensten die aan de regels voor gevaarlijke goederen voldoen.
De autoriteit kan ondanks een uitzondering volgens §12 een vergunningprocedure gelasten als het algemeen belang dat vereist (§12 lid 2 AbfAEV).
§54, ADR en kennisgeving zijn drie verschillende kwesties
ADR
„Gevaarlijk afval” is een begrip uit het afvalstoffenrecht. ADR classificeert gevaarlijke goederen volgens eigen criteria. Een code met een sterretje betekent niet automatisch een UN-nummer of ADR-verplichtingen. Een vergunning volgens §54 vervangt ADR niet, en het ADR-certificaat van de chauffeur vervangt de vergunning niet.
Kennisgeving en DIWASS
De vergunning volgens §54 betreft de vervoerder. Voor de overbrenging van gevaarlijk afval tussen landen zijn in beginsel een voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming vereist (Verordening (EU) 2024/1157). Sinds 21 mei 2026 verloopt deze procedure via het systeem DIWASS.
Een voertuig dat in Duitsland afval vervoert, wordt bovendien gemarkeerd met A-borden (A-Schilder, §55 KrWG), en in de cabine wordt een kopie van de vergunning meegevoerd (§13 lid 2 AbfAEV), ook als bij een bepaalde rit niet-gevaarlijk afval wordt vervoerd.
Controles en sancties
Gevaarlijk afval zonder §54
Het bedrijf heeft alleen een melding volgens §53 of helemaal geen Duitse bevoegdheid, terwijl de lading een code voor gevaarlijk afval heeft.
Gevolg: boete tot 100 000 € (§69 lid 1 nr. 7 en lid 3 KrWG).
Wie legt de boete op?
Tegen bedrijven zonder zetel of vestiging in Duitsland voert bij wegvervoer het Bundesamt für Logistik und Mobilität (BALM), de Duitse federale dienst voor logistiek en mobiliteit, de procedure.
Grondslag: §69 lid 4 KrWG.
Het genoemde bedrag is de bovengrens; de hoogte van de boete stelt de autoriteit vast. Een boete van meer dan 2 500 € kan bovendien de betrouwbaarheid van het bedrijf en de leidinggevende personen bij een volgende aanvraag ondermijnen (§3 lid 2 AbfAEV).
Twistpunten en vragen die per bedrijf beantwoord moeten worden
- Welke autoriteit bij louter doorvoer? Bevoegd is de deelstaat waar de activiteit „voor het eerst” wordt uitgevoerd. Bij een rit door meerdere deelstaten moet dat per geval worden vastgesteld.
- De grens van de uitzondering voor bijkomstige activiteiten. De regels noemen geen drempels voor de vergunning. Of het vervoer bijkomstig is ten opzichte van de hoofdactiviteit van het bedrijf, wordt in het concrete geval beoordeeld.
- Gemengde ladingen. Eén code met een sterretje in de lading is genoeg om voor het vervoer een vergunning volgens §54 te vereisen, ook als de rest niet-gevaarlijk afval is.
- Reikwijdte van de vergunning. De vergunning betreft het soort activiteit (inzameling, vervoer, handel, bemiddeling) en kan voorschriften bevatten. Bij een nieuw soort activiteit of ander afval moet worden nagegaan of die binnen het afgegeven document vallen.
De eisen in andere landen op de route beschrijven wij in het overzicht Afvaltransport door Europa.
Veelgestelde vragen
Volstaat een inschrijving in Nederland of België of een melding volgens §53?
Nee. Een inschrijving of vergunning in Nederland of België berust op het recht van dat land, en een melding volgens §53 geldt alleen voor niet-gevaarlijk afval. Beroepsmatig vervoer van gevaarlijk afval in Duitsland vereist een vergunning volgens §54 KrWG, tenzij het bedrijf onder een wettelijke uitzondering valt.
Is een vergunning volgens §54 ook nodig bij louter doorvoer door Duitsland?
In beginsel wel. De AbfAEV omvat activiteiten op Duits grondgebied in het kader van de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen, en de regels stellen doorvoer niet vrij.
Geldt een vergunning volgens §54 alleen in de deelstaat die haar heeft verleend?
Nee. Een vergunning volgens §54 geldt in heel Duitsland. Wel moeten de reikwijdte en eventuele voorschriften worden nagegaan.
Heb ik met een vergunning volgens §54 nog een melding volgens §53 nodig?
Nee. Een bedrijf met een vergunning volgens §54 meldt de activiteit niet daarnaast volgens §53 en mag op grond van de vergunning ook niet-gevaarlijk afval vervoeren.
Valt al het gevaarlijk afval onder ADR?
Nee. De indeling van afval als gevaarlijk en de classificatie van goederen volgens ADR staan los van elkaar. Of ADR van toepassing is, hangt af van de eigenschappen van het vervoerde materiaal.
Mag ik met een vergunning volgens §54 gevaarlijk afval vervoeren zonder kennisgeving?
Nee. De vergunning betreft de vervoerder. De toestemmingen voor de overbrenging van een concrete zending volgen uit Verordening (EU) 2024/1157 en vormen een aparte procedure.
Welke boete riskeert u bij vervoer zonder vergunning?
Tot 100 000 € (§69 KrWG). Tegen buitenlandse bedrijven in het wegvervoer voert het BALM de procedure.