English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Nederlands 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Permitra • Niemcy • odpady niebezpieczne
Transport odpadów niebezpiecznych w Niemczech – zezwolenie z §54 KrWG
Masz zlecenie na odpad z kodem z gwiazdką do Niemiec, z Niemiec albo przez Niemcy? Wyjaśniamy, kiedy przewoźnik potrzebuje zezwolenia z §54 KrWG, co ocenia niemiecki urząd, jakie są wyjątki i czym zezwolenie różni się od ADR i notyfikacji przesyłki.
- Kreislaufwirtschaftsgesetz (KrWG)
- Anzeige- und Erlaubnisverordnung (AbfAEV)
Najkrótsza odpowiedź
Odpad niebezpieczny w Niemczech to zezwolenie, nie zgłoszenie
Kto zawodowo przewozi odpady niebezpieczne w Niemczech, potrzebuje zezwolenia z §54 KrWG. Zgłoszenie z §53 KrWG obejmuje tylko odpady inne niż niebezpieczne. Obowiązek dotyczy także firm z siedzibą za granicą i działalności w Niemczech w ramach przemieszczenia transgranicznego, w tym tranzytu.
Polski wpis do BDO ani zezwolenie z kraju siedziby nie są niemieckim zezwoleniem z §54.
Przed przyjęciem zlecenia
Trzy osobne sprawy
- Przewoźnik: zezwolenie z §54 albo wyjątek.
- Ładunek: czy odpad jest towarem niebezpiecznym w rozumieniu ADR.
- Przesyłka: notyfikacja i zgody na przemieszczenie.
Kiedy potrzebne jest zezwolenie z §54 KrWG
Zezwolenia potrzebują firmy, które zbierają, przewożą, handlują lub pośredniczą w obrocie odpadami niebezpiecznymi (§54 ust. 1 KrWG). O tym, czy odpad jest niebezpieczny, decyduje niemiecki wykaz odpadów (AVV): kod oznaczony gwiazdką to co do zasady odpad niebezpieczny.
| Element | §53 KrWG – zgłoszenie | §54 KrWG – zezwolenie |
|---|---|---|
| Odpady | Inne niż niebezpieczne | Niebezpieczne |
| Charakter | Zgłoszenie działalności, organ potwierdza wpływ | Decyzja organu przed rozpoczęciem działalności |
| Relacja | Niepotrzebne, jeśli firma ma zezwolenie z §54 (§53 ust. 1) | Obejmuje także przewóz odpadów innych niż niebezpieczne |
| Organ dla firmy zagranicznej | Organ kraju związkowego, w którym działalność jest wykonywana w Niemczech po raz pierwszy (§7 ust. 2 i §9 ust. 2 AbfAEV) | |
| Zasięg | Całe Niemcy (§54 ust. 1 KrWG) | |
Przepisy o zgłoszeniach i zezwoleniach obejmują też działalność wykonywaną na terytorium Niemiec w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów (§1 ust. 2 AbfAEV). Brak załadunku lub rozładunku w Niemczech nie wyłącza więc obowiązku. Organ może opatrzyć zezwolenie warunkami (§54 ust. 2 KrWG), dlatego liczy się nie tylko sam dokument, ale też jego zakres.
Ogólny przegląd niemieckiego systemu, w tym zgłoszenia z §53, tablic „A” i dokumentów w pojeździe, znajdziesz w artykule Zezwolenie na transport odpadów w Niemczech.
Co ocenia niemiecki urząd
Zezwolenie z §54 nie jest formalnością. Urząd wydaje je, jeśli firma wykaże dwie rzeczy: wiarygodność oraz fachową wiedzę osób, które kierują działalnością i ją nadzorują (§54 ust. 1 KrWG). Szczegóły określa AbfAEV.
Wiarygodność
Ocenie podlegają właściciel i osoby kierujące. Z reguły wiarygodności brakuje, jeśli w ciągu pięciu lat przed wnioskiem nałożono na którąś z nich karę powyżej 2 500 € albo skazano ją m.in. za naruszenie prawa odpadowego, ochrony środowiska, transportowego lub przewozu towarów niebezpiecznych.
Fachowość kierujących
Osoba odpowiedzialna za kierowanie i nadzór musi mieć praktyczne doświadczenie w danej działalności i ukończyć kurs uznany przez urząd. Wiedzę odświeża na uznanych kursach co najmniej raz na trzy lata i sama przedstawia na to dowód.
Wiedza personelu
Pozostały personel, w tym kierowcy, ma być przeszkolony w firmie według planu wdrożenia i znać aktualne zasady swojej pracy. Urząd może zażądać pisemnego planu.
Wniosek składa się na urzędowym formularzu we właściwym urzędzie kraju związkowego (§9 AbfAEV). Dla firm z Polski i z innych krajów oznacza to postępowanie w języku niemieckim, z dokumentami z kraju siedziby i z Niemiec.
Wyjątki od obowiązku zezwolenia
Nie każdy, kto ma w pojeździe odpad niebezpieczny, potrzebuje zezwolenia z §54. Wyjątki są jednak wąskie i trzeba je wykazać.
Entsorgungsfachbetrieb
Certyfikowany „wyspecjalizowany zakład gospodarki odpadami” (§56 KrWG) jest zwolniony tylko w zakresie certyfikowanej działalności. Nadal zgłasza działalność z §53 i dołącza certyfikat (§7 ust. 1 AbfAEV).
Działalność przy okazji
Zwolnienie obejmuje firmy, które przewożą odpady w ramach innej, zasadniczej działalności gospodarczej. Firma transportowa świadcząca usługę przewozu odpadów dla klientów nie mieści się w tym wyjątku.
Inne przypadki
Zwrotny odbiór odpadów przez producentów i dystrybutorów, przekazywanie pojazdów wycofanych z eksploatacji, zakłady z rejestracją EMAS w określonych klasach działalności, transport morski oraz usługi paczkowe i kurierskie spełniające przepisy o towarach niebezpiecznych.
Urząd może mimo wyjątku z §12 zarządzić przeprowadzenie postępowania o zezwolenie, jeśli wymaga tego dobro publiczne (§12 ust. 2 AbfAEV).
§54, ADR i notyfikacja to trzy różne sprawy
ADR
„Odpad niebezpieczny” to pojęcie prawa odpadowego. ADR klasyfikuje towary niebezpieczne według własnych kryteriów. Kod z gwiazdką nie oznacza automatycznie numeru UN ani obowiązków ADR. Zezwolenie z §54 nie zastępuje ADR, a zaświadczenie ADR kierowcy nie zastępuje zezwolenia.
Notyfikacja i DIWASS
Zezwolenie z §54 dotyczy przewoźnika. Przemieszczenie odpadu niebezpiecznego między państwami wymaga co do zasady uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody (rozporządzenie (UE) 2024/1157). Od 21 maja 2026 r. ta procedura toczy się w systemie DIWASS.
Pojazd przewożący odpady w Niemczech oznacza się też tablicami „A” (§55 KrWG), a w kabinie wozi się kopię zezwolenia (§13 ust. 2 AbfAEV), także gdy w danym kursie jadą odpady inne niż niebezpieczne.
Kontrole i kary
Odpad niebezpieczny bez §54
Firma ma tylko zgłoszenie z §53 albo nie ma żadnego niemieckiego uprawnienia, a ładunek ma kod odpadu niebezpiecznego.
Skutek: kara do 100 000 € (§69 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 KrWG).
Kto nakłada karę
Wobec firm bez siedziby i oddziału w Niemczech, przy przewozie drogowym, postępowanie prowadzi Federalny Urząd Logistyki i Mobilności (BALM).
Podstawa: §69 ust. 4 KrWG.
Podana kwota to górna granica, wysokość kary ustala organ. Kara powyżej 2 500 € może dodatkowo podważyć wiarygodność firmy i osób kierujących przy kolejnym wniosku (§3 ust. 2 AbfAEV).
Kwestie sporne i do rozstrzygnięcia dla konkretnej firmy
- Który urząd przy samym tranzycie? Właściwy jest kraj związkowy, w którym działalność jest wykonywana „po raz pierwszy”. Przy przejeździe przez kilka krajów związkowych trzeba to ustalić indywidualnie.
- Granica wyjątku „przy okazji”. Przepis nie podaje progów dla zezwolenia. Czy przewóz jest uboczny wobec zasadniczej działalności firmy, ocenia się w konkretnej sprawie.
- Ładunki mieszane. Jeden kod z gwiazdką w ładunku wystarczy, by przewóz wymagał zezwolenia z §54, nawet jeśli reszta to odpady inne niż niebezpieczne.
- Zakres zezwolenia. Zezwolenie dotyczy rodzaju działalności (zbieranie, przewóz, handel, pośrednictwo) i może mieć warunki. Nowy rodzaj działalności lub inne odpady wymagają sprawdzenia, czy mieszczą się w wydanym dokumencie.
Wymagania w innych krajach na trasie opisujemy w przeglądzie Transport odpadów po Europie.
Najczęstsze pytania
Czy wystarczy polskie BDO albo zgłoszenie z §53?
Nie. BDO to polska rejestracja, a zgłoszenie z §53 obejmuje tylko odpady inne niż niebezpieczne. Zawodowy przewóz odpadów niebezpiecznych w Niemczech wymaga zezwolenia z §54 KrWG, chyba że firma mieści się w ustawowym wyjątku.
Czy zezwolenie z §54 jest potrzebne przy samym tranzycie przez Niemcy?
Co do zasady tak. AbfAEV obejmuje działalność wykonywaną na terytorium Niemiec w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów, a przepisy nie zwalniają tranzytu.
Czy zezwolenie z §54 obowiązuje tylko w kraju związkowym, który je wydał?
Nie. Zezwolenie z §54 obowiązuje w całych Niemczech. Trzeba jednak sprawdzić jego zakres i ewentualne warunki.
Czy z zezwoleniem z §54 potrzebuję jeszcze zgłoszenia z §53?
Nie. Firma z zezwoleniem z §54 nie zgłasza dodatkowo działalności z §53 i może na podstawie zezwolenia przewozić także odpady inne niż niebezpieczne.
Czy każdy odpad niebezpieczny podlega ADR?
Nie. Klasyfikacja odpadu jako niebezpiecznego i klasyfikacja towaru według ADR są odrębne. O ADR decydują właściwości przewożonego materiału.
Czy z zezwoleniem z §54 mogę przewieźć odpad niebezpieczny bez notyfikacji?
Nie. Zezwolenie dotyczy przewoźnika. Zgody na przemieszczenie konkretnej przesyłki wynikają z rozporządzenia (UE) 2024/1157 i są osobną procedurą.
Jaka kara grozi za przewóz bez zezwolenia?
Do 100 000 € (§69 KrWG). Wobec firm zagranicznych w transporcie drogowym postępowanie prowadzi BALM.