English 
Deutsch 
Español 
Français 
Italiano 
Nederlands 
Čeština 
Română 
Lietuviškai 
Українська 
Transport odpadów po Europie w 2026/2027 – jakie zezwolenia, rejestracje i dokumenty są potrzebne na Twojej trasie?
Masz zlecenie na przewóz odpadów z Polski do Niemiec, z Czech do Holandii albo z Belgii do Włoch i pojawia się podstawowe pytanie: jakich zezwoleń, rejestracji i dokumentów potrzebuje przewoźnik, aby wykonać taki transport legalnie?
Od 21 maja 2026 r. w Unii Europejskiej stosowane są kluczowe przepisy nowego Rozporządzenia (UE) 2024/1157 w sprawie przemieszczania odpadów. Jednocześnie rozpoczął działanie system DIWASS, a od 2027 r. zmieni się również sposób obsługi przemieszczeń realizowanych na podstawie Annex VII.
Największy problem polega na tym, że nie istnieje jedno europejskie zezwolenie na transport odpadów. Oprócz procedury dotyczącej samego przemieszczenia trzeba sprawdzić wymagania każdego kraju znajdującego się na trasie.
Nie istnieje jedno „europejskie zezwolenie na transport odpadów”
To podstawowa zasada, którą powinien znać każdy przewoźnik rozpoczynający transport odpadów za granicę.
Przepisy unijne regulują przede wszystkim transgraniczne przemieszczanie konkretnych przesyłek odpadów. Jednocześnie państwa posiadają własne systemy dotyczące przedsiębiorstw zajmujących się transportem odpadów.
W praktyce analiza prawidłowego transportu powinna być wykonana na trzech poziomach:
co dokładnie przewozisz i czy transport podlega Annex VII, czy uprzedniemu pisemnemu zgłoszeniu i zgodzie (PIC/notyfikacja)?
czy firma posiada wymagane rejestracje lub zezwolenia w kraju załadunku, tranzytu i rozładunku?
czy dokumenty, DIWASS, trasa, instalacja i faktyczne dane przesyłki są zgodne z procedurą?
Dwa samochody mogą przewozić ten sam rodzaj odpadu na podstawie identycznej procedury transgranicznej, a mimo to tylko jeden z przewoźników będzie posiadał komplet wymaganych krajowych rejestracji.
Krok 1. Najpierw ustal, jaki odpad faktycznie będzie przewożony
Zanim zaczniemy sprawdzać BDO, §53, VIHB czy inne zezwolenia, trzeba ustalić właściwą klasyfikację odpadu.
Jednym z częstych błędów jest założenie:
„Klient podał kod EWC 15 01 02, więc wiemy już, że odpad jest na zielonej liście.”
Nie zawsze.
Kod EWC/LoW i klasyfikacja stosowana przy transgranicznym przemieszczaniu odpadów to powiązane, ale nieidentyczne systemy klasyfikacyjne.
W zależności od sytuacji do prawidłowej analizy potrzebne mogą być:
- ✓ kod EWC / LoW
- ✓ kod Basel / OECD
- ✓ dokładny opis odpadu
- ✓ skład materiałowy
- ✓ poziom i rodzaj zanieczyszczeń
- ✓ właściwości niebezpieczne
- ✓ miejsce i sposób zagospodarowania
- ✓ operacja odzysku lub unieszkodliwiania
Dlatego pytanie „czy kod 15 01 02 może jechać na Annex VII?” może wymagać poznania dodatkowych danych o konkretnym materiale.
Krok 2. Annex VII czy notyfikacja?
Po prawidłowym sklasyfikowaniu odpadu trzeba ustalić procedurę, której będzie podlegało jego transgraniczne przemieszczenie.
| Procedura | Typowa sytuacja | Dokumentacja |
|---|---|---|
| Art. 18 / Annex VII | Określone odpady przeznaczone do odzysku, m.in. z załączników III, IIIA i IIIB | Annex VII + wymagana umowa + dane elektroniczne zgodnie z zasadami DIWASS |
| PIC / notyfikacja | M.in. określone odpady niebezpieczne, odpady z załącznika IV oraz inne przesyłki wymagające zgody | Dokument zgłoszenia, dokument przemieszczania, zgody, umowa, gwarancja finansowa i dokumentacja dodatkowa |
Kiedy stosowany jest Annex VII?
Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1157, ogólnym wymogom informacyjnym z art. 18 podlegają określone przesyłki odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli ilość przekracza 20 kg.
Dotyczy to w szczególności odpadów wymienionych w załącznikach III i IIIB oraz określonych mieszanin ujętych w załączniku IIIA.
Kiedy pojawia się notyfikacja?
Procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody jest znacznie bardziej rozbudowana. Może mieć zastosowanie między innymi do określonych:
- odpadów niebezpiecznych,
- odpadów z załącznika IV,
- odpadów, których nie można prawidłowo przypisać do pojedynczego wpisu,
- mieszanin odpadów,
- odpadów wymagających szczególnej kontroli z uwagi na skład lub zanieczyszczenie,
- przemieszczeń objętych szczególnymi zasadami dotyczącymi odzysku lub unieszkodliwiania.
W takich przypadkach Annex VII nie zastępuje notyfikacji.
DIWASS – dlaczego 2026 i 2027 trzeba traktować inaczej?
DIWASS – Digital Waste Shipment System – jest centralnym elementem cyfryzacji transgranicznego przemieszczania odpadów w Unii Europejskiej.
Od 21 maja 2026 r. DIWASS stosowany jest w procedurach uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
Dla Annex VII obowiązuje okres przejściowy. Dokument może być przygotowywany poza DIWASS i towarzyszyć transportowi w formie papierowej, ale trzeba już stosować nowy wzór Annex VII oraz umowę zgodną z art. 18 rozporządzenia 2024/1157.
Przemieszczenia objęte art. 18 mają być obsługiwane elektronicznie poprzez DIWASS lub systemy połączone z DIWASS. Organizacja transportów będzie wymagała wcześniejszego przepływu informacji pomiędzy uczestnikami.
Co to oznacza dla przewoźnika?
Firmy realizujące regularne transporty odpadów nie powinny traktować DIWASS wyłącznie jako kolejnego formularza.
System wymaga prawidłowej identyfikacji uczestników przemieszczenia, dlatego większe znaczenie będą miały:
- dane organizatora przemieszczenia,
- dane wytwórcy,
- dane przewoźnika,
- dane odbiorcy,
- dane instalacji odzysku,
- klasyfikacja odpadu,
- trasa i planowana data przemieszczenia.
Krok 3. Sprawdź każdy kraj na trasie – nie tylko załadunek i rozładunek
Jednym z najczęstszych błędów jest analizowanie wyłącznie kraju załadunku i kraju odbioru.
Jeżeli transport przebiega:
należy sprawdzić również niemieckie wymagania dotyczące przewoźnika.
Co ważne, nie istnieje jedna europejska zasada dotycząca tranzytu. W jednym państwie sam przejazd może powodować obowiązek rejestracyjny, a w innym zasady mogą wyglądać inaczej.
Polska – BDO
Profesjonalny transport odpadów na terytorium Polski wymaga co do zasady odpowiedniego wpisu do Rejestru BDO.
Co szczególnie istotne dla zagranicznych przewoźników, oficjalne stanowisko BDO wskazuje, że obowiązek dotyczy również przedsiębiorstw wykonujących tranzyt odpadów przez Polskę, nawet jeżeli miejsce rozpoczęcia i zakończenia transportu znajduje się poza Polską.
Dla przedsiębiorstwa zagranicznego nieposiadającego oddziału w Polsce procedura rejestracyjna różni się od standardowej rejestracji polskiej firmy.
Niemcy – §53 i §54 KrWG
W Niemczech zasadnicze znaczenie ma rodzaj transportowanych odpadów i charakter działalności.
Dla zbierania i transportu odpadów zastosowanie może mieć zgłoszenie działalności zgodnie z §53 Kreislaufwirtschaftsgesetz (KrWG).
W przypadku odpadów niebezpiecznych należy natomiast zweryfikować obowiązek uzyskania zezwolenia zgodnie z §54 KrWG.
Są to dwa różne tryby. Dokument odpowiedni dla standardowych odpadów nie powinien być automatycznie traktowany jako uprawnienie do transportu odpadów niebezpiecznych.
Holandia – VIHB
Przedsiębiorstwa profesjonalnie transportujące odpady na terytorium Holandii powinny sprawdzić obowiązek wpisu do rejestru VIHB prowadzonego przez NIWO.
Obowiązek nie ogranicza się do przedsiębiorstw holenderskich. NIWO wskazuje również wymagania dla zagranicznych przedsiębiorstw wykonujących profesjonalny transport odpadów w Holandii.
Włochy – ALBO, categoria 6
Przedsiębiorstwa wykonujące transgraniczny transport odpadów na terytorium Włoch podlegają włoskiemu systemowi Albo Nazionale Gestori Ambientali.
Dla przedsiębiorstw wykonujących wyłącznie transgraniczny transport odpadów kluczowe znaczenie ma categoria 6.
Belgia – jeden kraj, kilka systemów
Belgia dobrze pokazuje, dlaczego samo określenie kraju nie zawsze wystarcza.
- Flandria – OVAM,
- Walonia – SPW,
- Region Stołeczny Brukseli – Bruxelles Environnement.
Dlatego zdanie „mam zezwolenie na Belgię” powinno zawsze prowadzić do dodatkowego pytania: jakiego regionu i jakiego zakresu działalności dotyczy dokument?
Jakie dokumenty powinny być dostępne podczas transportu?
Nie istnieje jedna uniwersalna „teczka kierowcy” odpowiednia dla każdego transportu odpadów w Europie.
Zakres dokumentacji zależy od odpadu, zastosowanej procedury i państw znajdujących się na trasie.
Przy procedurze Annex VII należy sprawdzić m.in.:
- ✓ prawidłowy Annex VII
- ✓ zgodność danych z rzeczywistym odpadem
- ✓ dane wszystkich uczestników
- ✓ dane przewoźnika
- ✓ potwierdzenia wymaganych rejestracji
- ✓ dokumenty wymagane lokalnie
Do końca 2026 r. należy pamiętać, że stosowanie papierowego Annex VII w okresie przejściowym nie oznacza możliwości korzystania ze starego wzoru formularza.
Jak prawidłowo sprawdzić konkretną trasę?
W Permitra analizę rozpoczynamy od zebrania informacji, które rzeczywiście mogą zmienić zakres obowiązków.
Do pierwszej weryfikacji warto przygotować:
Przykłady – dlaczego sama nazwa kraju nie wystarcza?
Przykład 1: Polska → Niemcy → Holandia
Przewoźnik otrzymuje regularne zlecenie na transport odpadu z Polski do instalacji odzysku w Holandii.
Pytanie „czy wystarczy BDO?” jest za wąskie.
- klasyfikacja odpadu,
- Annex VII albo notyfikacja,
- polski wpis BDO,
- wymagania niemieckie,
- VIHB w Holandii,
- DIWASS,
- dokumentacja na czas przewozu.
Przykład 2: Litwa → Polska → Niemcy
W tym przypadku Polska jest wyłącznie państwem tranzytowym.
„Nie ładujemy i nie rozładowujemy w Polsce, więc BDO nas nie dotyczy.”
To błędne założenie. Oficjalne stanowisko BDO wskazuje, że zagraniczny przewoźnik wykonujący transport odpadów przez terytorium Polski podlega obowiązkowi wpisu również wtedy, gdy zarówno punkt początkowy, jak i docelowy znajdują się poza Polską.
Najczęstsze błędy przy transporcie odpadów po Europie
„Mam BDO, więc mogę wozić odpady po całej UE.”
Nie. BDO jest polskim systemem rejestrowym. Inne państwa mogą stosować własne wymogi wobec przewoźnika odpadów.
„Mam Annex VII, więc nie potrzebuję innych zezwoleń.”
Nie zawsze. Annex VII dotyczy konkretnej procedury transgranicznego przemieszczania i nie zastępuje automatycznie krajowych rejestracji przewoźnika.
„Odpad nie ma gwiazdki, więc na pewno jest na zielonej liście.”
Nie. Klasyfikację dla transgranicznego przemieszczania trzeba ustalić zgodnie z odpowiednimi przepisami i wykazami. Sam kod EWC nie zawsze wystarcza.
„Przez kraj tylko przejeżdżam, więc rejestracja nie jest potrzebna.”
Nie można stosować takiej zasady do całej Europy. Obowiązki tranzytowe trzeba sprawdzić oddzielnie dla każdego państwa.
„W 2027 r. po prostu wydrukuję Annex VII jak wcześniej.”
Od 2027 r. obsługa przemieszczeń z art. 18 ma być realizowana elektronicznie przez DIWASS lub systemy z nim połączone.
Jak Permitra pomaga przewoźnikom w transporcie odpadów po Europie?
Przewoźnik nie musi utrzymywać własnego działu compliance, który na bieżąco analizuje przepisy dotyczące gospodarki odpadami w kilkunastu państwach.
Permitra specjalizuje się w transgranicznym transporcie odpadów oraz europejskich wymaganiach rejestracyjnych dla przewoźników.
Możemy przeanalizować planowaną trasę, sprawdzić wymagania poszczególnych państw i – jeśli będzie to potrzebne – pomóc w przeprowadzeniu właściwych procedur rejestracyjnych.
Masz nową trasę z odpadami? Sprawdź wymagania, zanim samochód pojedzie na pierwszy załadunek.
Wyślij nam kod odpadu i trasę obejmującą kraj załadunku, rozładunku oraz państwa tranzytowe. Sprawdzimy, które obszary wymagają weryfikacji i jakie rejestracje lub zezwolenia mogą być potrzebne przewoźnikowi.
Nie zawsze potrzebujesz wszystkich możliwych zezwoleń. Potrzebujesz tych, które rzeczywiście wynikają z Twojej trasy, odpadu i sposobu wykonywania transportu.
FAQ – transport odpadów po Europie
Czy polskie BDO pozwala wozić odpady po całej Unii Europejskiej?
Nie. BDO jest polskim rejestrem. W pozostałych państwach należy osobno sprawdzić lokalne wymagania dotyczące przewoźników odpadów.
Czy zagraniczny przewoźnik potrzebuje BDO, jeżeli tylko przejeżdża przez Polskę?
Co do zasady tak. Oficjalne stanowisko BDO wskazuje, że obowiązek rejestracji dotyczy również zagranicznych przewoźników transportujących odpady przez terytorium Polski.
Czy Annex VII jest zezwoleniem na transport odpadów?
Nie. Annex VII jest dokumentem stosowanym w procedurze ogólnych wymogów informacyjnych określonej w art. 18 rozporządzenia 2024/1157. Nie zastępuje krajowych uprawnień przewoźnika.
Czy każdy odpad inny niż niebezpieczny może być przewożony na Annex VII?
Nie. Należy sprawdzić klasyfikację odpadu zgodnie z odpowiednimi załącznikami rozporządzenia 2024/1157 oraz pozostałe warunki procedury.
Czy od 2027 r. Annex VII będzie obsługiwany przez DIWASS?
Tak. Okres przejściowy dotyczący papierowej obsługi Annex VII obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. przemieszczenia objęte art. 18 mają być realizowane przy wykorzystaniu DIWASS.
Oficjalne źródła i dalsza lektura
- Rozporządzenie (UE) 2024/1157 w sprawie przemieszczania odpadów – EUR-Lex
- GIOŚ – Załącznik VII i okres przejściowy DIWASS
- GIOŚ – przemieszczanie odpadów z „zielonej listy”
- GIOŚ – Punkt informacyjny DIWASS
- BDO – obowiązek rejestracji przewoźników transportujących odpady przez Polskę
- BDO – rejestracja przedsiębiorców zagranicznych
- Niemcy – §53 Kreislaufwirtschaftsgesetz
- Niemcy – §54 Kreislaufwirtschaftsgesetz
- NIWO – VIHB registration for foreign waste carriers
- Albo Nazionale Gestori Ambientali – Categoria 6